നൂറ് സിംഹാസനങ്ങൾ

നൂറ് സിംഹാസനങ്ങൾ എന്ന പുസ്തകത്തെപ്പറ്റി ഞാൻ എവിടെയൊക്കെയോ കേട്ടിരുന്നു. ബട്ട്, എന്തു കൊണ്ടോ വായിക്കണം എന്നൊരാഗ്രഹം ഉണ്ടായില്ല. കാരണം പുസ്തകത്തിൻ്റെ തലക്കെട്ട് തന്നെ. അല്ലെങ്കിലും ചില പുസ്തകങ്ങളുടെ തലക്കെട്ടുകൾ എന്നെ പുസ്തകത്തിൽ നിന്നും അകറ്റാറുണ്ട്. ഫിർ ഭീ, മഥേരൻ യാത്ര കഴിഞ്ഞ് മടങ്ങുമ്പോൾ, സഹയാത്രികൻ്റെ കയ്യിൽ പ്രസ്തുത പുസ്തകവും എൻ്റെ കയ്യിൽ ഒന്നര മണിക്കൂർ സമയവും ഒത്തുവന്നു. ആ ഒറ്റ ഇരുപ്പിന് നൂറ് സിംഹാസനങ്ങൾ എന്നെയും ഞാൻ അതിനെയും കീഴടക്കി.

നായാടി വിഭാഗത്തിൽ പെട്ട ഒരാൾ ഐ.എ.എസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനാകുന്നതും സർവ്വീസിൽ അയാൾ ജാതിയുടെ പേരിൽ നേരിടുന്ന നിരന്തര പീഢനങ്ങളും ആണ് നോവലിൻ്റെ പ്രമേയം. എരിതീയിൽ എണ്ണ ഒഴിക്കാനെന്ന പോലെ മാനസിക രോഗിയായ അയാളുടെ അമ്മയുടെ ചെയ്തികൾ അയാളെ  എല്ലാവർക്കും മുമ്പിൽ നാണം കെടുത്തുന്നു. എന്നിട്ടും ആ അമ്മയെ മകൻ സ്നേഹം കൊണ്ട് മൂടുന്നത് കാണുമ്പോൾ വായനക്കാരൻ്റെ ഹൃദയം ഒരു നിമിഷം നിശ്ചലമാകും.

കുപ്പായമിടുന്നതും കസേരയിൽ ഇരിക്കുന്നതും നായാടികൾക്ക് യോജിച്ചതല്ല. പകൽ വെളിച്ചത്തിൽ അവർ പുറത്തിറങ്ങാറും ഇല്ല. രാത്രിയിൽ ഏതെങ്കിലും കുപ്പത്തൊട്ടിക്കടുത്ത്  ഭക്ഷണത്തിനായി തെരുവ് പട്ടിയുമായി കലപില കൂടും. ചത്ത പെരുച്ചാഴിയെയും മറ്റും ഭക്ഷണമാക്കും. ഇങ്ങനെയുള്ള ഒരു നായാടിയുടെ ജീവിതം വായിക്കുന്ന ഏതൊരാളും അത്തരം ഒരു ജീവിതം ഉണ്ടാകരുതേ എന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ച് പോകും. ഇതിനെയെല്ലാം അതിജീവിച്ച് ഒരു ജോലി നേടിയാലും സമൂഹം അവനെ അംഗീകരിക്കില്ല. ആ കഥയാണ് നൂറ് സിംഹാസനങ്ങൾ പറയുന്നത്.

മകൻ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥനായത് അറിയാത്ത അമ്മ അവൻ്റെ വസ്ത്രത്തിൽ പിടിച്ച്  "നായാടിക്ക് എതുക്കൂടെ തമ്പ്രാൻ കളസം? വേണ്ടാണ്ടേ ഊരി ഇട്ടുടുടേ ..." എന്ന് പറയുമ്പോൾ ഒരു ദളിതൻ്റെ ഹൃദയ വേദനയാണ് വായനക്കാരൻ അനുഭവിക്കുന്നത്. "നീ തമ്പ്രാൻ കശേരയിലെ ഇരിപ്പിയാടീ... അയ്യോ .... അയ്യോ" എന്ന് മാറിലടിച്ച് നിലവിളിക്കുന്ന ആ അമ്മ ഈ കസേരകളെ എത്രകണ്ട് ഭയക്കുന്നു എന്ന് വായനക്കാരന് കൃത്യമായി മനസ്സിലാകും.

കുപ്പയിൽ നിന്നും കിട്ടിയത് എന്തെങ്കിലും ഭക്ഷിക്കുന്ന മാനസിക രോഗിയായ അമ്മ തൻ്റെ അരുമ മകനെയും മാലിന്യം തീറ്റിച്ചപ്പോഴാണ് അയാൾക്ക് അമ്മയോട് അല്പമെങ്കിലും  നീരസം തോന്നുന്നത്.അമ്മയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിൻ്റെ പേരിൽ ഭാര്യ ഉപേക്ഷിക്കാൻ തുനിഞ്ഞിട്ടും അയാൾ സ്വന്തം അമ്മയുടെ പക്ഷത്ത് നില്ക്കുമ്പോൾ ആ സ്നേഹത്തിൻ്റെ ആഴം അളക്കാൻ ഒരു ഉപകരണത്തിനും സാധിക്കില്ല എന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു. 

അമ്മയെ കൂട്ടിപ്പിടിച്ചുകൊണ്ട് , തൻ്റെ സമുദായത്തിൻ്റെ ദുഃസ്ഥിതി മാറ്റൽ അത്ര എളുപ്പമുള്ള കാര്യമല്ല എന്ന് അവസാനം അയാൾ തിരിച്ചറിയുന്നു. "ഈ ഭിക്ഷക്കാരിത്തള്ളയെ കുഴിച്ചിട്ട്, ഇവളുടെ ഹൃദയം അതിൻ്റെ എല്ലാ വിശപ്പുകളും ശമിച്ച് ദ്രവിച്ച് മണ്ണായി മാറണമെങ്കിൽ എനിക്കിനിയും നൂറ് സിംഹാസനങ്ങൾ വേണം" എന്ന നോവലിൻ്റെ അവസാന വരികൾ ആ നിരാശാബോധം വ്യക്തമാക്കുന്നതോടൊപ്പം മുന്നോട്ടുള്ള കുതിപ്പിൻ്റെ ഒരു സൂചനയും നൽകുന്നു.

തകഴിയുടെ തോട്ടിയുടെ മകൻ എന്ന നോവലിൽ, തൻ്റെ മകനെങ്കിലും തോട്ടിയാകാതിരിക്കാൻ അവനെ മികച്ച സ്‌കൂളിൽ ചേർക്കുകയും അവനെ ആലിംഗനം പോലും ചെയ്യാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ഇവിടെയും നായാടിയായ ഐ എ എസ് കാരൻ തൻ്റെ മകനെങ്കിലും ഒരു നായാടിയായി അറിയപ്പെടാതിരിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടത്തുന്നു. ഈ ഒരു സാമ്യത മാത്രമാണ് "ചെറിയൊരു പ്രശ്നമായി" എനിക്ക് തോന്നിയത്.

പുസ്തകം: നൂറ് സിംഹാസനങ്ങൾ
രചയിതാവ് : ജയമോഹൻ 
പ്രസാധനം: ലോഗോസ് ബുക്‌സ്
പേജ് : 74
വില: 70 രൂപ

കൊല്ലങ്കോട് യാത്ര - 2

കൊല്ലങ്കോട് യാത്ര - 1

പ്രകൃതി ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോകുന്ന വഴിയിൽ ഞങ്ങൾ ചെല്ലപ്പൻ ചേട്ടന്റെ ചായക്കട കണ്ടിരുന്നു. തിരക്ക് കാരണം മടക്കത്തിൽ കയറാം എന്ന് തീരുമാനിച്ചു. അത് വളരെ നന്നാവുകയും ചെയ്തു. ഉച്ച സമയമായതിനാൽ കടയിലെ തിരക്ക് ഒഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഞങ്ങളാഗ്രഹിച്ച പോലെ ചെല്ലപ്പൻ ചേട്ടനെ ഞങ്ങളെ കൂടെ ഇരുത്താനും അല്പസമയം സംസാരിച്ചിരിക്കാനും അക്കാരണത്താൽ സാധിച്ചു. ചായയും പരിപ്പ്  വടയും ഉണ്ണിയപ്പവും എല്ലാം വാങ്ങി കഴിച്ചു. നല്ല വിശപ്പുണ്ടായിരുന്നതിനാൽ എല്ലാറ്റിനും പതിവിലും കൂടുതൽ രുചിയും തോന്നി. ചെല്ലപ്പൻ ചേട്ടനോട് വഴി ചോദിച്ച് സീതാർകുണ്ട് വെള്ളച്ചാട്ടത്തിലേക്ക് ഞങ്ങൾ നീങ്ങി.

സീതാർകുണ്ട് വെള്ളച്ചാട്ടത്തിലേക്ക് പോകുന്ന വഴിയിലാണ് താമരപ്പാടം എന്ന സ്ഥലം കാണാനുള്ളത്. നെല്ലിയാമ്പതി മലനിരകളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ വിരിഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന പച്ചനിറത്തിലുള്ള നെൽവയലുകളും തെങ്ങിൻതോപ്പുകളും ആണ് കൊല്ലങ്കോടിൻ്റെ  ഗ്രാമീണ ഭംഗി നിലനിർത്തുന്നത്. താമരപ്പാടം അത്തരം വയലുകളുടെ ഒരു മഹാ സമ്മേളനമാണ്. സഞ്ചാരികളെ കൂടുതൽ ആകർഷിക്കാനായി നെൽകൃഷിക്ക് ചുറ്റും ചെണ്ടുമല്ലികൾ നട്ടും ഇടക്കിടെ കമാനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയും ഏറുമാടങ്ങൾ കെട്ടിയും വിശ്രമ കേന്ദ്രങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചും ഭംഗി കൂട്ടിയ ഭാഗമാണ് താമരപ്പാടം. നാല്പതു രൂപയാണ് പ്രവേശന ഫീസ്.

നെൽകൃഷിയുള്ള പാടവരമ്പിലൂടെ സൈക്കിൾ ചവിട്ടുന്നതിൻ്റെ നിരവധി ദൃശ്യങ്ങൾ ഞാൻ കണ്ടിട്ടുണ്ട്. മനോഹരമായ ഒരു ദൃശ്യാനുഭവമാണ് എപ്പോഴും അവ തന്നിട്ടുള്ളത്. അതിനാൽ ലിദു മോൻ്റെ സൈക്കിളും ഇത്തവണ ഞാൻ കാറിൽ കയറ്റിയിരുന്നു. താമരപ്പാടത്ത് കൂടിയുള്ള സൈക്കിൾ യാത്രക്ക് ടിക്കറ്റ് കൗണ്ടറിൽ അനുമതി ചോദിച്ചപ്പോൾ ആദ്യം അവർ മടിച്ചു നിന്നു. പിന്നീട് സമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തു. ചെണ്ടുമല്ലിക്കും നെൽ ചെടിക്കും ഇടയിലൂടെ പാലക്കാടൻ കാറ്റും കൊണ്ടുള്ള സൈക്കിൾ സവാരി ലിദു മോന് വളരെയധികം ഇഷ്‌ടമായി. പൊരിവെയിൽ ആണെങ്കിലും ഞങ്ങളും ആ മനോഹര വയൽക്കാഴ്ചകൾ ഹൃദയത്തിലും മൊബൈലിലും പകർത്തി.

സീതാർ കുണ്ട് വെള്ളച്ചാട്ടത്തിൽ പോകേണ്ട എന്നായിരുന്നു കൊല്ലങ്കോട് യാത്ര തുടങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് എൻ്റെ മനസ്സ് പറഞ്ഞത്. ഒരു തെറ്റിദ്ധാരണയാണ് അതിന് കാരണം. മുമ്പ് നെല്ലിയാമ്പതി സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ അവിടെയും ഒരു സീതാർ കുണ്ടിൽ പോയിരുന്നു. അത് തന്നെയാണ് ഇത് എങ്കിൽ ഡ്രൈവ് ചെയ്ത് പോകാനുള്ള ദൂരം ഓർത്തപ്പോൾ, തല്ക്കാലം നാട്ടിനടുത്തുള്ള ഒരു വെള്ളച്ചാട്ടം കണ്ട് സീതാർകുണ്ട് എന്ന് മനസ്സിനെ ബോധിപ്പിച്ച് സായൂജ്യമടയാം എന്ന് കരുതി. ബട്ട്, എൻ്റെ മനസ്സിലെ സീതാർകുണ്ട് അല്ല ഈ സീതാർകുണ്ട് എന്ന് പിന്നീട് മനസ്സിലായി. അങ്ങനെ താമരപ്പാടത്ത് നിന്നും ഞങ്ങൾ വീണ്ടും നേരെ മുന്നോട്ട് കുതിച്ചു.

ഏതാനും കിലോമീറ്ററുകൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ റോഡ് ശരിക്കും ഇല്ലാതായി. തുടർന്നുള്ള പാറകൾ പാകിയ ഒറ്റവരിപ്പാതയിലൂടെയുള്ള ഡ്രൈവിംഗ് വളരെ ദുഷ്‌കരമായിരുന്നു. അവസാനം പാർക്കിംഗ് ഏരിയയിൽ എത്തിയപ്പോൾ കണ്ട വണ്ടി ബാഹുല്യം ഏത് റോഡും താണ്ടാനും എന്ത് കാഴ്ചകൾ കാണാനും മലയാളി തയ്യാറാണെന്ന പ്രഖ്യാപനത്തിൻ്റെതായിരുന്നു. മൂന്നോ നാലോ പ്രൈവറ്റ് പാർക്കിംഗ് ഏരിയകൾ കഴിഞ്ഞ് വെള്ളച്ചാട്ടത്തിൻ്റെ എൻട്രി പോയിൻ്റിന് അടുത്തുള്ള ഒരു മാന്തോപ്പിലാണ് ഞങ്ങൾക്ക് പാർക്കിംഗ് കിട്ടിയത്.

നാല്പത് രൂപയാണ് സീതാർകുണ്ട് വെള്ളച്ചാട്ടത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശന ഫീസ്. അത് തന്നെ ഓൺലൈൻ പെയ്മെൻ്റായി മാത്രമേ സ്വീകരിക്കൂ. പലർക്കും അവിടെ നെറ്റ് റേഞ്ച് കിട്ടാത്തതിനാൽ സൗജന്യ വൈഫൈ സൗകര്യം ലഭ്യമാണ്. അത് കണക്‌ട് ചെയ്ത് കിട്ടാനും പലപ്പോഴും ബുദ്ധിമുട്ട് നേരിടും. ഇതും നേരത്തെ പറഞ്ഞ റോഡിൻ്റെ അവസ്ഥയും ഇങ്ങോട്ടുള്ള ഒരു രണ്ടാം വരവിനെ മുടക്കും എന്ന് തീർച്ചയാണ്.

ടിക്കറ്റ് എടുത്ത് ഞങ്ങൾ മുകളിലേക്ക് നടന്നു. പലരും വെള്ളത്തിൽ കളിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ശുഷ്‌കമായ ഒരിടം കണ്ടപ്പോൾ കഷ്ടം തോന്നി. അല്പം കൂടി മുകളിലേക്ക് കയറുന്നവരുടെ പിന്നാലെ ഞങ്ങളും കയറി. വളരെ ഇടുങ്ങിയ ഒരു സ്ഥലത്താണ് ആ പാത അവസാനിച്ചത്. ഒരാളെയും മുട്ടാതെ അത് വഴി വെള്ളച്ചാട്ടത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങാൻ വളരെ പ്രയാസമായിരുന്നു. ഞാനും മക്കളും രണ്ടും കല്പിച്ച് ഇറങ്ങി. വലിയ ഉരുളൻ പാറകൾക്കിടയിലൂടെ കുത്തിയൊലിച്ച് വരുന്ന വെള്ളം നാലോ അഞ്ചോ മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് പതിക്കുന്നതാണ് "വെള്ളച്ചാട്ടം"! മക്കൾക്ക് നീർക്കോലി എന്ന വെള്ളത്തിലെ പാമ്പിനെ പരിചയപ്പെടുത്താൻ സാധിച്ചു എന്നതാണ് ഈ സന്ദർശനം കൊണ്ടുണ്ടായ ഏക ഗുണം.

സീതാർ കുണ്ടിൽ നിന്നും ഞങ്ങൾ തിരിച്ചിറങ്ങുമ്പോൾ സമയം അഞ്ച് മണി കഴിഞ്ഞിരുന്നു. താമരപ്പാടത്തെ അനിയന്ത്രിതമായ തിരക്ക് കാരണം റോഡ് ബ്ലോക്കായി. കാണാനുള്ള സ്ഥലങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ഇനിയും ചിലത് ബാക്കിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. മെയിൻ റോഡ് വയ്ക്കത്ത് തന്നെയുള്ള കുടിലിടം എന്ന സ്പോട്ടിലേക്കാണ് പിന്നീട് ഞങ്ങൾ പോയത്. സന്ധ്യയുടെ സിന്ദൂരച്ചോപ്പ് ആകാശത്ത് വാരിവിതറി നിൽക്കുമ്പോഴാണ് ഞങ്ങൾ കുടിലിടത്തിൻ്റെ എൻട്രി പോയിൻ്റിൽ എത്തിയത്.

താമരപ്പാടം പോലെ തന്നെയുള്ള ഒരു പാടശേഖരമാണ് കുടിലിടം. കാർഷിക വൃത്തിയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള ഉപകരണങ്ങളും വിശ്രമിക്കാനുള്ള കുടിലുകളും വൈക്കോൽ പുരയും മറ്റും ആണ് കുടിലിടത്തിൻ്റെ പ്രത്യേകത. മുപ്പത് രൂപയാണ് പ്രവേശന ഫീസ്. ഫോട്ടോ സ്പോട്ടുകളായി കുട്ട വഞ്ചിയും സാധാരണ വഞ്ചിയും മല്ലികത്തോട്ടവും കൂടിയാകുമ്പോൾ കുടിലിടം സഞ്ചാരികളുടെ മനം കവരുന്നു. രാത്രി ഏഴര മണിക്ക് കുടിലിടം അടച്ചതോടെ ഞങ്ങളും പുറത്തിറങ്ങി.

ഈ യാത്രയിൽ കാണണം എന്ന് കരുതിയവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നാണ് മുതലമട റെയിൽവെ സ്റ്റേഷൻ. പഴയ രൂപത്തിൽ ഇന്നും നിലനില്ക്കുന്നു എന്നതാണ് ഇതിൻ്റെ പ്രത്യേകത.വലിയ ഒരു പാറക്കെട്ടിന് മുകളിലുള്ള  വാമല ബാലസുബ്രഹ്മണ്യ സ്വാമി ക്ഷേത്രമാണ് കാണാൻ കഴിയാതെ പോയ ഒരു സ്ഥലം. പക്ഷെ, ഇത് പല്ലശ്ശനയിൽ നിന്നാണ് പോകേണ്ടത് പോലും. പാറപ്പുറത്ത് തന്നെയുള്ള നെല്ലുണക്കുന്ന  കളമാണ് മറ്റൊരു കാഴ്ച.സഞ്ചാരികളുടെ കോപ്രായങ്ങൾ കാരണം അതും അടച്ചു പൂട്ടി.

യാത്ര കഴിഞ്ഞ് രാത്രി ഒരു മണിക്കാണ് ഞാൻ വീട്ടിൽ എത്തിയത്.ഗ്രാമീണ നന്മകളും പച്ചപ്പും ഒട്ടും ചോർന്നുപോകാതെ നിലനിൽക്കുന്ന ഒരിടം കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് കൊല്ലങ്കോട് ബെസ്റ്റാണ് എന്നാണ് എൻ്റെ അഭിപ്രായം. ജൂൺ മുതൽ ജനുവരി വരെയുള്ള മാസങ്ങളാണ് കൊല്ലങ്കോട് സന്ദർശിക്കാൻ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ സമയം.

(അവസാനിച്ചു)

കൊല്ലങ്കോട് യാത്ര - 1

പ്രമുഖ വ്യവസായി ആനന്ദ് മഹീന്ദ്ര 2023 ൽ പങ്ക് വെച്ച ഒരു പോസ്റ്റിന് പിന്നാലെയാണ് കൊല്ലങ്കോട് എന്ന പാലക്കാടൻ ഗ്രാമം ജനശ്രദ്ധ നേടിയത്. ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും സുന്ദരമായ ഗ്രാമങ്ങളിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനമാണ് അന്ന് കൊല്ലങ്കോട് നേടി എടുത്തത്. പ്രസ്തുത സമയത്ത് പാലക്കാട് ജോലി ചെയ്തിരുന്ന എനിക്ക് ആ ഗ്രാമം പോയി കാണണമെന്ന് അതിയായ ആഗ്രഹം ഉണ്ടായിരുന്നു. ബട്ട്, സമയം അന്ന് അതിനനുവദിച്ചില്ല.

എനിക്ക് നേരിട്ട്പോയി കാണാൻ സാധിച്ചില്ലെങ്കിലും, കേട്ടറിഞ്ഞതും ചിത്രങ്ങളിൽ കണ്ടതുമായ കൊല്ലങ്കോട് എനിക്കിഷ്ടമായി. അതിനാൽ തന്നെ സുഹൃത്തുക്കളിൽ പലരും ഏകദിന ട്രിപ്പിന് അനുയോജ്യമായ സ്ഥലം ചോദിക്കുമ്പോൾ ഞാൻ കൊല്ലങ്കോട് നിർദ്ദേശിച്ചു. എന്നാൽ പോയി വന്നവരാരും തൃപ്തികരമായ ഒരു മറുപടി തരാത്തതിനാൽ എൻ്റെ യാത്ര വീണ്ടും നീണ്ടുപോയി. 

കുടുംബത്തിൽ കൊല്ലങ്കോട് യാത്രയെപ്പറ്റി പറഞ്ഞപ്പോൾ അവർ എല്ലാവരും റെഡി ആയി. കാഴ്ചകളുടെ ക്രമമറിയാനായിരുന്നു പിന്നീട് എൻ്റെ അടുത്ത ശ്രമം. യാത്രയിലെ സമയനഷ്‌ടം ഒഴിവാക്കാനും അവശ്യം കാണേണ്ടവ വിട്ടുപോകാതിരിക്കാനും ഇത് നിർബന്ധമാണ്. ഇതിനായി, പാലക്കാട് കോളേജ് ഗ്രൂപ്പിൽ കൊല്ലങ്കോട്ടോ പരിസരത്തോ ഉള്ളവരെ ഞാൻ തിരഞ്ഞു. മുൻ സഹപ്രവർത്തകൻ അനിൽ മാഷ് കൊല്ലങ്കോടിനെപ്പറ്റി മികച്ച അഭിപ്രായം പറഞ്ഞില്ലെങ്കിലും കോളേജിലെ ക്ലർക്കും കൊല്ലങ്കോട് സ്വദേശിയുമായ ശമീറിൻ്റെ നമ്പർ തന്ന് സഹായിച്ചു. എനിക്ക് കാണേണ്ട സ്ഥലങ്ങളെപ്പറ്റി പറഞ്ഞപ്പോൾ ശമീറിൻ്റെ മറുപടി ഇങ്ങനെയായിരുന്നു.

"കൊല്ലങ്കോട് പൊള്ളാച്ചി റോഡിൽ കയറി കുരുവിക്കൂട് മരം എന്ന സ്ഥലം എത്തി വലതു വശത്തേക്കുള്ള റോഡിൽ കയറി ആദ്യം ചിങ്ങൻചിറ പ്രകൃതി ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തുക. അവിടെ നിന്നും അതേ വഴിയിൽ സീതാർകുണ്ട് വെള്ളച്ചാട്ടത്തിലേക്ക് പോവാം. ഒപ്പം താമരപ്പാടം എന്ന സ്ഥലത്തേക്കും അവിടുന്ന് തന്നെ പോവാം. തിരിച്ച് വരുമ്പോൾ വീണ്ടും കൊല്ലങ്കോട് പൊള്ളാച്ചി റോഡിൽ കയറി കുറച്ച് മുൻപോട്ട് പോയാൽ നെടുമണി എന്ന സ്ഥലത്ത് കുടിലിടം എന്ന സ്പോട്ടിൽ എത്താം. അവിടെ കണ്ട ശേഷം സമയമുണ്ടെങ്കിൽ മുതലമട സ്കൂൾ എത്തി വീണ്ടും വലത് വശത്ത് പോയാൽ ചുള്ളിയാർ ഡാം കാണാം".

ഗൃഹാതുരത്വമുണർത്തുന്ന ചെല്ലപ്പേട്ടൻ്റെ ചായക്കടയെപ്പറ്റി അന്വേഷിച്ചപ്പോൾ പ്രകൃതി ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോകുന്ന വഴിയിൽ തന്നെ ആ കട കാണാമെന്ന് ശമീർ പറഞ്ഞു. അങ്ങനെ കൊല്ലങ്കോടിലെത്തിയ ശേഷമുള്ള യാത്രാ പ്ലാൻ കൃത്യമായി ഞാൻ മനസ്സിൽ വരച്ചിട്ടു. എന്തെങ്കിലും സംശയം തോന്നിയാൽ സഹായിക്കാൻ സ്ഥലത്ത് ഒരാൾ ഉണ്ട് എന്നത് ഏറെ ആശ്വാസകരവുമായി. യാത്രയിൽ ഇത്തരം കൈത്താങ്ങുകൾ തരുന്ന മനഃസമാധാനം വളരെ വലുതാണ്. മിക്ക യാത്രകളിലും ദൈവം എനിക്കവ കനിഞ്ഞരുളാറുമുണ്ട്.

രാവിലെ ഏഴര മണിക്ക് ഞങ്ങൾ വീട്ടിൽ നിന്നിറങ്ങി. ഏകദേശം പതിനൊന്നര മണിക്ക് ഞങ്ങൾ കൊല്ലങ്കോട് എത്തി.പ്രകൃതിഭംഗി കൊണ്ടും സാംസ്കാരിക പൈതൃകം കൊണ്ടും സഞ്ചാരികളുടെ ഇഷ്ടപ്പെട്ട ഒരു കേന്ദ്രമാണ് കൊല്ലങ്കോട് എന്ന് പെട്ടെന്ന് തന്നെ ഞങ്ങൾക്ക് മനസ്സിലായി.

വേങ്ങനാട് എന്നായിരുന്നു കൊല്ലങ്കോടിന്റെ പഴയ പേര്.ഈ പ്രദേശത്ത് ധാരാളമായി താമസിച്ചിരുന്ന 'കൊല്ലൻ' സമുദായത്തിൽ നിന്നാണ് കൊല്ലങ്കോട് എന്ന പേര് ലഭിച്ചതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. പ്രാചീന കേരളത്തിലെ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നായ ഈ പ്രദേശം കൊല്ലങ്കോട് രാജാക്കന്മാരുടെ ഭരണത്തിൻ കീഴിലായിരുന്നു. അന്നത്തെ കൊല്ലങ്കോട് കൊട്ടാരം ഒരു ആയുർവേദ പൈതൃക റിസോർട്ടായി ഇപ്പോഴും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. രാജഭരണത്തിൻ്റെ പൈതൃക ശേഷിപ്പുകൾ രാത്രിയിലെ മടക്കയാത്രയിൽ ഞങ്ങളുടെ മുന്നിൽ മിന്നി മറഞ്ഞപ്പോഴാണ് കൊട്ടാരത്തെപ്പറ്റി ഓർമ്മ വന്നത്.

ഉച്ചക്ക് പന്ത്രണ്ടേ കാലോടെ ഞങ്ങൾ ആദ്യ കാഴ്ചസ്ഥാനമായ ചിങ്ങംചിറ കറുപ്പുസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെത്തി. പ്രകൃതിക്ഷേത്രം എന്നാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്. സാധാരണ ക്ഷേത്രങ്ങൾക്കുണ്ടാകാറുള്ള കെട്ടിടമോ ചുറ്റുമതിലോ ഒന്നും ഈ ക്ഷേത്രത്തിനില്ല. നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള വലിയ വലിയ ആൽമരങ്ങളുടെയും മറ്റ് വൃക്ഷങ്ങളുടെയും വേരുകൾക്കും ചില്ലകൾക്കും കീഴിലാണ് വിവിധ പ്രതിഷ്ഠകൾ ഉള്ളത്.

വീടുകളുടെയും തൊട്ടിലുകളുടെയും രൂപങ്ങൾ ആൽ മരത്തിൽ ധാരാളമായി കെട്ടിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. ഉദ്ദിഷ്‌ട കാര്യം സാധിക്കാനാണത്രെ അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത്. പൂജക്കായി കുരുതി കൊടുത്ത കോഴിയെ അവിടെ വെച്ച് തന്നെ പാകം ചെയ്ത് ഭക്ഷിക്കുന്ന നിരവധി കുടുംബങ്ങളെയും കണ്ടു. ക്ഷേത്രാചാരങ്ങളും രീതികളും വശമില്ലാത്തതിനാൽ ഓരോരുത്തരും ചെയ്യുന്ന കർമ്മങ്ങളെപ്പറ്റി കൂടുതൽ വിശദീകരിക്കാൻ എനിക്ക് അറിയില്ല. 'കളിയാട്ടം', 'ഹൃദയം', 'കുഞ്ഞിരാമായണം', 'ഒടിയൻ' തുടങ്ങിയ സൂപ്പർ ഹിറ്റ് സിനിമകളുടെ പ്രധാന ഷൂട്ടിങ് ലൊക്കേഷൻ കൂടിയാണ് ഈ പ്രകൃതി ക്ഷേത്രം.

Next: കൊല്ലങ്കോട് യാത്ര - 2

സിനമൺ തെരുവ്

വീട്ടിൽ നിന്ന് തൊട്ടടുത്ത പഞ്ചായത്തിലെ സ്‌കൂളിലേക്കും , വർഷത്തിലൊരിക്കൽ, ബാല്യകാലം പട്ടം കണക്കെ പറന്നു കളിച്ച സ്വന്തം ജന്മഗ്രാമത്തിലേക്കും മാത്രം യാത്ര ചെയ്തിരുന്ന ഒരു പിതാവിൻ്റെ പുത്രനാണ് ഞാൻ. യാത്ര ഇഷ്‌ടമില്ലെങ്കിലും, അറബി അദ്ധ്യാപിക ആയതിനാൽ ഇടക്കിടക്ക് പോസ്റ്റ് പോയി മലപ്പുറം ജില്ല ഏകദേശം മുഴുവനും യാത്ര ചെയ്യേണ്ടി വന്ന ഒരു മാതാവിൻ്റെ മകനും കൂടിയാണ് ഞാൻ. അതു കൊണ്ടായിരിക്കും യാത്ര എനിക്കിഷ്ടപ്പെട്ട ഹോബികളിൽ ഒന്നായത് എന്ന് ഇന്നാണ് എനിക്ക് ബോധോദയം വന്നത്.

യാത്ര ചെയ്യുക മാത്രമല്ല അതിലെ രസകരമായ അനുഭവങ്ങൾ കോർത്തിണക്കി യാത്രാ കഥകൾ എഴുതുന്നതും എൻ്റെ ഒരു ഹോബിയാണ്. എൻ്റെ യാത്രകൾ മിക്കതും കുടുംബത്തോടൊപ്പമോ അല്ലെങ്കിൽ സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പമോ ആയതിനാൽ അനുഭവങ്ങളുടെ ഒരു ഭണ്ഡാരം കൂടി എന്നെ ഏല്പിച്ചാണ് ഓരോ യാത്രയും അവസാനിക്കുന്നത്. പ്രസ്തുത അനുഭവങ്ങൾ തന്നെയാണ് അടുത്ത യാത്രക്ക് ബാക്ക് പാക്ക് തയ്യാറാക്കാനുള്ള പ്രചോദനവും.

അനാവശ്യമായ ഹൈപ്പ് നൽകുന്നതിനാൽ യാത്രാ വ്ലോഗുകൾ ഞാൻ അധികം കാണാറില്ല.യാത്രാ വിവരണം വായിക്കാനും എനിക്ക് വലിയ  താല്പര്യമില്ല. എന്നാൽ യാത്രാനുഭവങ്ങൾ കയ്യിൽ കിട്ടിയാൽ അത് പൂർത്തിയാക്കാതെ മിക്കവാറും താഴെ വയ്ക്കാറുമില്ല. അത്തരത്തിൽ വായന പൂർത്തിയാക്കിയ ഒരു പുസ്തകമാണ് മൻസൂർ അഹമ്മദിൻ്റെ സിനമൺ തെരുവ്. മൻസൂറിന് ഇഷ്ടപ്പെട്ട യാത്രാ വൈറസുകളുടെ കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായ അങ്ങാടിപ്പുറം മുതൽ ആലുവ വരെയും തിരിച്ചുമുള്ള യാത്രയിലാണ് ഞാൻ സിനമൺ തെരുവിൽ കയറിയത്.

വെളുത്ത പുറങ്ങളിലൂടെ അക്ഷരങ്ങൾ വളഞ്ഞു പുളഞ്ഞു നീങ്ങുമ്പോൾ, മനസ്സ് ആ വഴിയിലൂടെ ഒരിക്കൽ കൂടി ദേശാടനം നടത്തും. മറവിയിലേക്ക് പൊടിഞ്ഞു വീഴാനിടയുള്ള വിശദാംശങ്ങളെ ഇതിലൂടെ എന്നേക്കുമായി കൊത്തിവെക്കുന്നു എന്നാണ് യാത്രയുടെ എഴുത്തിനെപ്പറ്റി മൻസൂർ അഹമ്മദ് പറയുന്നത്. ജയ്പൂരിലെ കാഴ്ചകൾ കണ്ട് രണ്ട് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം അതിനെപ്പറ്റി എഴുതിയപ്പോൾ ഞാനിത് ശരിക്കും അനുഭവിക്കുക തന്നെ ചെയ്തു.

സിനമൺ തെരുവിൻ്റെ പ്രവേശന കവാടം മൊറോക്കോയിലാണ്. ലോക സഞ്ചാരികളുടെ തലതൊട്ടപ്പനായ ഇബ്നു ബത്തൂത്ത പാദുകം അഴിച്ചു വെച്ച് വിശ്രമിക്കുന്നിടത്ത് നിന്ന് മൻസൂർ സ്വന്തം കാലൊപ്പുകൾ ചാർത്താൻ ആരംഭിക്കുന്നു. "മഹാനായ യാത്രികാ , പതിമൂന്ന് നൂറ്റാണ്ട് മുമ്പ് നിങ്ങൾ വന്നെത്തിയ കോഴിക്കോട് നിന്ന് നിങ്ങളെ തേടിയെത്തിയതാണ് ഞാൻ. കുറ്റിച്ചിറയിലെ മിശ്കാൽ പള്ളിയുടെ മുറ്റത്ത് നിൽക്കുമ്പോൾ നിങ്ങളിവിടെ വന്നിട്ടുണ്ടല്ലോ എന്നോർത്ത് അത്‌ഭുതപ്പെട്ട കുട്ടി, ഏഴ് നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കിപ്പുറവും കാലത്തിൻ്റെ നിശബ്ദ സാക്ഷിയായി ആ പള്ളി അവിടെയുണ്ടെന്ന് നിങ്ങളോട് മന്ത്രിക്കുന്നു" എന്ന് മൻസൂർ ഇബ്നു ബത്തൂത്തയോട് പറയുമ്പോൾ യാത്രയെഴുത്തിൻ്റെ ഹൃദയ ഹാരിത വായനക്കാരെ പിടിച്ചിരുത്തുന്നു.

സഞ്ചാരി കേവലം ഒരു യാത്രക്കാരനാകുമ്പോൾ ഓരോ യാത്രയും പൊട്ടിയ പടക്കം പോലെയാണ്. ഉപകാരമില്ലാത്ത ചില അവശിഷ്ടങ്ങൾ മാത്രമായിരിക്കും അതിൻ്റെ അന്തിമ ഫലം. തൻ്റെ അനുഭവങ്ങൾ അനുവാചകരിലേക്ക് പകരുന്ന രീതിയിൽ എഴുതണമെങ്കിൽ സഞ്ചാരി നല്ല ഒരു വായനക്കാരൻ കൂടിയാകണം. നോവലുകളും കഥകളും പശ്ചാത്തലമാക്കിയ സ്ഥലങ്ങളും അത് ജന്മം കൊണ്ട എഴുത്ത് മുറികളും കാണുമ്പോൾ പ്രസ്തുത രചന മനസ്സിൽ ഒരു ശില്പമായി മാറും. അതിനാൽ തന്നെ ഇഷ്ടപ്പെട്ട എഴുത്തുകാരുടെ സങ്കേതങ്ങൾ തേടിയുള്ള യാത്രകൾ സഞ്ചാരികൾക്ക് എന്നും പ്രിയങ്കരമാണ്. അവരുടെ കൃതികളിലെ വരികൾ നിവേദ്യമായി സമർപ്പിച്ചാണ് അവിടെ നിന്ന് തിരിച്ച് നടക്കാറുള്ളത് എന്ന് നോബൽ സമ്മാന ജേതാവായ നജീബ് മഹ്ഫൂസിൻ്റെ എഴുത്ത് മുറി കണ്ടിറങ്ങുന്ന മൻസൂർ പറയുമ്പോൾ വായനക്കാരനും അതംഗീകരിക്കുന്നു.

പുസ്തകങ്ങളിൽ വായിച്ച ചരിത്രം കാഴ്ചയായി മാറുമ്പോൾ, മനുഷ്യൻ സഞ്ചരിക്കുന്നത് സ്ഥലങ്ങൾക്കിടയിലൂടെ മാത്രമല്ല കാലങ്ങൾക്കിടയിലൂടെയുമാണെന്ന തിരിച്ചറിവ് ബാക്കിയാകുന്നു.യാത്ര എന്നത് മുന്നോട്ടുള്ള സഞ്ചാരം മാത്രമല്ല പിന്നിട്ട വഴികളിലേക്കുള്ള തിരിഞ്ഞുനോട്ടം കൂടിയാണ്. നരച്ച നഗരത്തിൻ്റെ കഥ പറയുമ്പോൾ എത്ര സുന്ദരമായാണ് മൻസൂർ യാത്രയെ നിർവ്വചിച്ചിരിക്കുന്നത്.

ദൂരങ്ങൾ അടയാളപ്പെടുത്തിയ ശിലകളെക്കാൾ, സ്ഥലങ്ങൾ മാത്രം അടയാളപ്പെടുത്തിയ ദിശാസൂചികളാണ് എന്നെ പ്രലോഭിപ്പിക്കാറുള്ളത്. അല്ലെങ്കിലും ദൂരങ്ങൾ എന്നത് യാത്രികരുടെ ചിന്തകളിൽ കടന്നുവരേണ്ട ഒന്നല്ല. ഒരിക്കൽ അവിടെയെല്ലാമെത്തും എന്ന കരാറിൽ എപ്പോഴോ സ്വന്തം ഒപ്പുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒരു സഞ്ചാരിയുടെ മനോഗതം എന്തായിരിക്കണം എന്ന് ഈ വരികളിലൂടെ മൻസൂർ പറയുന്നു.

യാത്രയിലെ എല്ലാ അനുഭവങ്ങളും സന്തോഷകരമാകണമെന്നില്ല.അൽമാറ്റി എയർപോർട്ടിലെ പരിശോധനക്കിടെ ഉദ്യോഗസ്ഥർ തൻ്റെ ബാഗിൽ നിന്ന്, സമ്മാനമായി കിട്ടിയ ജാം കുപ്പി എടുത്തു മാറ്റിയപ്പോൾ ഹൃദയം പിടഞ്ഞതായി മൻസൂർ പറയുന്നു. ഓർമ്മകളുടെ രുചിയെ ആണല്ലോ അവർ മായ്ച്ചു കളഞ്ഞത് എന്ന ആത്മഗതം വായനക്കാരൻ്റെ ഹൃദയത്തെയും വേദനിപ്പിക്കുന്നു.

"യാത്രയെ ഇത്രയും ആനന്ദകരമാക്കുന്നതിൽ കഥകളും കഥാപാത്രങ്ങളും കാലവും അതു സംഭവിക്കുന്ന ഭൂമികയും ചെലുത്തുന്ന സ്വാധീനം അപാരമാണ്. അതുകൊണ്ടു തന്നെ പുസ്തകങ്ങളിലൂടെ ദേശങ്ങളുടെ പുരാവൃത്തത്തിലേക്ക് നുഴഞ്ഞു കയറുന്ന ഒരു സഞ്ചാരി എപ്പോഴും എൻ്റെയുള്ളിലുണ്ട്". മൻസൂർ പറഞ്ഞത് അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ ശരിയാണെന്ന് സിനമൺ തെരുവിൻ്റെ അവസാനത്തിൽ എത്തുമ്പോൾ നാം ശരിക്കും തിരിച്ചറിയും.

യാത്ര ഇഷ്‌ടപ്പെടുന്നവർക്ക് സിനമൺ തെരുവും ഇഷ്‌ടപ്പെടും, തീർച്ച.

പുസ്തകം : സിനമൺ തെരുവ്
പ്രസാധനം: മാതൃഭൂമി ബുക്‌സ്
പേജ് : 135
വില: 210 രൂപ

രചയിതാവ് :  മൻസൂർ അഹമ്മദ്

ഒരപ്രതീക്ഷിത ബ്ലോഗ് സംഗമം

2006 മുതൽ ആണ് ഞാൻ ബ്ലോഗിൽ കുറിപ്പുകൾ ഇടാൻ ആരംഭിച്ചത്. അന്ന് മലയാളത്തിൽ ബ്ലോഗ് എഴുതുന്നവർ കൂടുതലും ഗൾഫുകാരായിരുന്നു. കൂടുതൽ ഒഴിവ് സമയം ലഭിക്കുന്നത് കൊണ്ടാണോ അതല്ല കഥകളും സംഭവങ്ങളും കൂടുതൽ പറയാൻ ഉള്ളത് കൊണ്ടാണോ ഈ ഗൾഫ് ആധിപത്യം ഉണ്ടായത് എന്ന് നിശ്ചയമില്ല. ഇന്ന് അവരിൽ മിക്കപേരും ബ്ലോഗിംഗ് രംഗത്ത് ഇല്ല എന്നതാണ് ദുഃഖസത്യം.

അന്നത്തെ പരിചയക്കാരിൽ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട ഒരു ബ്ലോഗറായിരുന്നു മൻസൂർ ചെറുവാടി എന്ന മൻസൂർ അഹമ്മദ്. സെൻ്റർ കോർട്ട് എന്ന ബ്ലോഗിലൂടെ മൻസൂർ പങ്ക് വെച്ചിരുന്ന മിക്ക വിഭവങ്ങളും ഞാൻ സ്വാദോടെ രുചിച്ചിടുണ്ട്. അതിൻ്റെ രുചി കൂടിക്കൂടി വന്നപ്പോൾ ആ ബന്ധവും ദൃഢമായി. ഒരു തവണ എൻ്റെ ക്ഷണപ്രകാരം മൻസൂർ എൻ്റെ വീട്ടിൽ വരികയും ചെയ്തു. 

ബ്ലോഗെഴുത്ത് നിർത്തി പലരും ഫേസ്‌ബുക്കിൽ സജീവമായി. മൻസൂറും സെൻ്റർ കോർട്ടിൽ നിന്നും വിടവാങ്ങി. മനോഹരമായ യാത്രാ കുറിപ്പുകളുമായി ഫേസ് ബുക്കിൽ മൻസൂറിനെ ഞാൻ വീണ്ടും കണ്ടുമുട്ടി. എൻ്റെ നാട്ടിലെ മുറിഞ്ഞമാട് (Click & Read) മുതൽ ലോക സഞ്ചാരി ഇബ്നു ബത്തൂത്ത അന്ത്യവിശ്രമം കൊള്ളുന്ന മൊറോക്കോയിലെ കസ്ബ വരെ മൻസൂറിൻ്റെ എഫ് ബി പോസ്റ്റുകളിലൂടെ ഞാൻ വായിച്ചു. അതിൻ്റെ തുടർച്ചയായി വന്ന കാലൊപ്പുകൾ  (Click & Read) എന്ന കൃതിയും ഞാൻ വായിച്ചു.

അങ്ങനെ ഇരിക്കെയാണ് മൻസൂറിൻ്റെ ലോക സഞ്ചാരങ്ങളുടെ കഥ പറയുന്ന സിനമൺ തെരുവ് എന്ന പുസ്തകത്തിൻ്റെ പ്രകാശനത്തിന് എനിക്ക് ക്ഷണം കിട്ടിയത്.പുസ്തക പ്രകാശനത്തിൻ്റെ രണ്ട് ദിവസം മുമ്പ് മാതൃഭൂമി ബുക്‌സിൽ നിന്ന് പതിനഞ്ചോളം പുസ്തകങ്ങൾ വാങ്ങിയപ്പോൾ ഈ പുസ്തകം ഓർമ്മയിൽ വന്നില്ല എന്ന് മൻസൂറിൻ്റെ ഒരു എഫ് ബി പോസ്റ്റിൽ ഞാൻ  സങ്കടം പറഞ്ഞിരുന്നു. പ്രകാശന ദിവസം ഞാൻ കോഴിക്കോട് ഉള്ളതിനാൽ ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പിന്നെ മറ്റൊന്നും ആലോചിക്കേണ്ടി വന്നില്ല.  പ്രകാശനച്ചടങ്ങ് വ്യക്തിപരമായി എനിക്ക് ഇത്രയധികം സന്തോഷം തരും എന്ന്  സ്വപ്നത്തിൽ പോലും ഞാൻ നിനച്ചിരുന്നില്ല.

ബഹുമാന്യനായ മുൻ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രിയും എം.പി.യുമായ ശ്രീ. ഇ.ടി മുഹമ്മദ് ബഷീർ പുസ്തകം പ്രകാശനം ചെയ്തു (2013ൽ കുടുംബ സമേതം പാർലിമെന്റ് മന്ദിരം സന്ദർശിക്കാൻ എനിക്ക് അവസരം ലഭിച്ചത് അദ്ദേഹം അനുവദിച്ച സന്ദർശക പാസിലൂടെ ആയിരുന്നു എന്നത് സ്നേഹപൂർവ്വം സ്മരിക്കുന്നു). നിരവധി ജനപ്രിയ പുസ്തകങ്ങളുടെ രചയിതാവായ  ടി.എസ് ദീപ (ദീപാ നിശാന്ത് ) പുസ്തകം ഏറ്റുവാങ്ങി. സഞ്ചാര സാഹിത്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റ് നിരവധി പ്രമുഖരും സ്റ്റേജിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു . ഈ പുസ്തക പ്രകാശന ചടങ്ങ് മൂന്ന് കാരണങ്ങളാൽ എനിക്ക് വളരെയേറെ ഇഷ്‌ടപ്പെട്ടു.

1. സ്റ്റേജിൽ ഇരുന്നവരാരും തന്നെ സദസ്സിനെ മുഷിപ്പിച്ചില്ല. ഓരോരുത്തരുടെയും നാവിൽ നിന്ന് സദസ്സിലേക്ക് വീണത് മുത്തു മണികൾ മാത്രമായിരുന്നു. അതും ഒന്നിനൊന്ന് വ്യത്യസ്തമായ പളുങ്ക് മണികൾ. വായിച്ചിരിക്കേണ്ട നിരവധി യാത്രാ ഗ്രന്ഥങ്ങളെപ്പറ്റിയും യാത്രകളെപ്പറ്റിയും  അറിവ് പകർന്ന ചെറു പ്രസംഗങ്ങൾ ആയിരുന്നു ഓരോരുത്തരുടേതും.

2. ബ്ലോഗ് എന്ന മാധ്യമത്തിൻ്റെ സുവർണ്ണകാലത്ത് പരസ്പരം പ്രോൽസാഹിപ്പിച്ചിരുന്ന നിരവധി പേർ ഈ ചടങ്ങിന് എത്തി. മൻസൂർ നേരിട്ട് ക്ഷണിച്ചവരും അറിഞ്ഞെത്തിയവരും കൂടിയായപ്പോൾ പഴയ ബ്ലോഗ് സംഗമങ്ങൾക്ക് ശേഷമുള്ള ഒരു മിനി സംഗമം തന്നെയായി അത് മാറി. ആ കാലത്തേക്ക് ഒന്ന് തിരിഞ്ഞ് നോക്കാൻ ഈ വേദി വളരെയധികം ഉപകരിച്ചു.

3. നനഞ്ഞു തീർത്ത മഴകൾ വായിച്ചത് മുതൽ ഞാൻ മനസ്സിൽ കരുതിയതാണ് ടി എസ്.ദീപയെ നേരിൽ പരിചയപ്പെടണം എന്നത് . അതും ഈ വേദിയിലൂടെ സാധ്യമായി (Click & Read)

പുസ്തകം വാങ്ങി മൂന്നാം ദിവസം നടത്തിയ ആലുവ യാത്രയിൽ സിനമൺ തെരുവ് ഞാൻ വായിച്ച് പൂർത്തിയാക്കി. പ്രസ്തുത വായനാനുഭവം മറ്റൊരു പോസ്റ്റിലൂടെ പങ്ക് വെയ്ക്കാം.