Pages

Wednesday, November 18, 2026

രണ്ട് നാടകങ്ങൾ

കുട്ടിക്കാലത്ത് നാട്ടിൽ ധാരാളം ആർട്‌സ് ആൻ്റ് സ്പോർട്സ് ക്ലബ്ബുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. വർഷം തോറും അവ പലതരം മത്സരങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കുകയും വാർഷികം ആഘോഷിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ടായിരുന്നു. ക്ലബ് വാർഷിക പരിപാടിയിലെ ജനപ്രിയ ഐറ്റമായിരുന്നു ഗാനമേള അല്ലെങ്കിൽ നാടകം.ഇതിൽ ഏതെങ്കിലും ഒന്ന് ഉണ്ടെങ്കിലേ പാതിരാത്രി വരെ നീളുന്ന കലാപരിപാടികൾക്ക്  കാണികളെ കിട്ടുമായിരുന്നുള്ളൂ. 

രാത്രി നടക്കുന്ന കലാപരിപാടികൾ കാണാൻ പോകാൻ എനിക്കും അനിയനും അനുവാദം ഇല്ലാത്തതിനാൽ ഞങ്ങൾക്ക് ഇത്തരം പരിപാടികൾ ഒന്നും തന്നെ ആസ്വദിക്കാൻ സാധിച്ചിരുന്നില്ല. അതുകൊണ്ട് തന്നെ പ്രൊഫഷണൽ ഗാനമേളയുടെയും നാടകത്തിൻ്റെയും രുചി ഞങ്ങൾ ശരിക്കും അറിഞ്ഞിരുന്നില്ല. കോളേജ് പഠന കാലത്ത് കാണാൻ സാധിച്ച കാമ്പസ് നാടകങ്ങൾ പലപ്പോഴും "ഉത്തരാധുനികത" കാരണം ഒന്നും മനസ്സിലായതുമില്ല.

അങ്ങനെയിക്കെ ഞാൻ പ്രീഡിഗ്രിക്ക് തിരൂരങ്ങാടി പി. എസ്. എം. ഒ കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ, കലാനിലയത്തിൻ്റെ രക്തരക്ഷസ് എന്ന ഹൊറർ നാടകം ചെമ്മാട് പ്രദർശനത്തിന് എത്തി. കാണാൻ പേടി ഉണ്ടെങ്കിലും ഹോസ്റ്റലിൽ നിന്ന് എല്ലാവരും പോകുന്ന കൂട്ടത്തിൽ ഞാനും ചേർന്നു. നാടകത്തിൻ്റെ രംഗ സജ്ജീകരണങ്ങളും കലാകാരന്മാരുടെ അഭിനയ മികവും നാടകം എന്ന കലയുടെ മനോഹാരിതയും എല്ലാം അന്നാണ് ഞാൻ നേരിട്ടറിഞ്ഞത്. പിന്നീട് ഒരു പ്രൊഫഷനൽ നാടകം കാണാൻ അവസരം ലഭിച്ചത് നാല്പപത് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം  ഇക്കഴിഞ്ഞ മെയ് മാസത്തിലാണ്.

വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീറിൻ്റെ മുച്ചീട്ടു കളിക്കാരൻ്റെ മകൾ എന്ന കഥയെ ആസ്പദമാക്കിയുള്ളതായിരുന്നു നാടകം.
അരീക്കോട്ടെ ഒരു സാംസ്കാരിക സംഘടനയായ ഓൾഡ് സോംഗ് ലവേഴ്‌സ് അസോസിയേഷൻ (ഓസ്‌ല) ആയിരുന്നു പ്രസ്തുത നാടകം സംഘടിപ്പിച്ചത്. കുട്ടിക്കാലത്ത് നാടകം കാണാൻ സാധിക്കാതിരുന്ന ഞാൻ ഭാര്യയെയും മകനെയും കൂട്ടിയാണ് നാടകം കാണാൻ പോയത്. 

മൂലകഥ അതേ പോലെ തന്നെയാണ് നാടകമായതെങ്കിലും കഥയിലെ ചിത്രത്തിൽ കണ്ട മണ്ടൻ മുത്തപ്പയും നാടകത്തിലെ മണ്ടൻ മുത്തപ്പയും വേഷത്തിൽ അജഗജാന്തരമുണ്ടായിരുന്നു. നാടകം വളരെ നന്നായിരുന്നു.മോന് പ്രസ്തുത പുസ്തകം വായിക്കാൻ ഈ നാടകം കണ്ടത് ഒരു  പ്രചോദനവുമായി.

ഈ മാസം ഓസ്‌ല തന്നെ സംഘടിപ്പിച്ച കെ. പി. എ. സി യുടെ അശ്വമേധമായിരുന്നു ഞാൻ കണ്ട മൂന്നാമത്തെ നാടകം. കുഷ്ഠരോഗ ബോധവല്കരണമാണ് തോപ്പിൽ ഭാസി സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ നാടകത്തിൻ്റെ പ്രമേയം എന്ന് സത്യത്തിൽ അന്നാണ് ഞാനറിഞ്ഞത്. ഈ നാടകവും ഭാര്യയുടെയും മകൻ്റെയും ഒപ്പമാണ് ഞാൻ കണ്ടത്. പാമ്പുകൾക്ക് മാളമുണ്ട്, ചില്ലുമേടയിലിരുന്നെന്നെ കല്ലെറിയരുതേ എന്നീ ഹിറ്റ് ഗാനങ്ങൾ ഈ നാടകത്തെ കൂടുതൽ ആകർഷകമാക്കി.

നാടകവും സിനിമയും അഭിനയമാണ്. സിനിമയിൽ ഒരു രംഗം എത്ര തവണ വേണമെങ്കിലും വീണ്ടും എടുക്കാം. എന്നാൽ നാടകം ഒരു സദസ്സിന് മുന്നിൽ നടത്തുന്ന തത്സമയ പ്രകടനമാണ്. അതിന് റീടേക്കില്ല. നന്നായാലും മോശമായാലും കാണികളുടെ പ്രതികരണം ഉടൻ തന്നെ അറിയാൻ കഴിയും. അതിനാൽ ഒരു സിനിമാ നടനെക്കാളും അഭിനയ മികവ് പ്രകടിപ്പിക്കേണ്ടത് നാടക നടനാണ് എന്നാണ് എൻ്റെ അഭിപ്രായം. അശ്വമേധത്തിലെ കുഷ്ഠരോഗിയെ വളരെ തന്മയത്വത്തോടെ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ശ്രീ അസൈനാർക്ക് അഭിനന്ദനങ്ങൾ.



Saturday, November 14, 2026

ബാക്ക് ടു ബുക്സ്

കുട്ടികളിലെ മൊബൈൽ ഫോൺ ഉപയോഗം ഇക്കാലത്ത് വളരെ കൂടുതലാണ്. ലഹരിക്കടിമയാകുന്നത് പോലെ മൊബൈൽ ഫോണിന് അടിമകളായി മാറി പല തരത്തിലുള്ള കെണികളിലും ചെന്ന് വീഴുന്ന കുട്ടികളുടെയും കൗമാരക്കാരുടെയും എണ്ണം ദിനംപ്രതി വർദ്ധിച്ചു വരികയാണ്. മൊബൈൽ ഉപയോഗത്തിൽ കർക്കശമായി നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തുമ്പോൾ മരണം വരെ സ്വീകരിക്കാൻ മടിയില്ലാത്ത വിധം കാര്യങ്ങൾ കൈവിട്ട് പോകുന്നു.

വേനലവധിക്കാലത്തും ഓണം, ക്രിസ്മസ് പോലെയുള്ള ആഘോഷങ്ങളോടനുബന്ധിച്ചുള്ള അവധിക്കാലത്തുമാണ് വീട്ടുകാർ ശരിക്കും ഈ ദുരന്തത്തിൻ്റെ വ്യാപ്തി മനസ്സിലാക്കുന്നത്. ഈ വിപത്തിൽ നിന്ന് കുട്ടികളെ മോചിപ്പിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ  ഇക്കഴിഞ്ഞ ഓണം അവധിക്കാലത്ത് അരീക്കോട് എസ്. ഒ.എച്ച്. എസ് എസ് സംഘടിപ്പിച്ച ഒരു മത്സരമായിരുന്നു "ബാക്ക് ടു ബുക്സ്". സ്‌കൂൾ ലൈബ്രറിയിൽ നിന്ന് ഒരു പുസ്തകം എടുത്ത് ഓണം അവധിക്കാലത്ത് വായിച്ച ശേഷം അതിൻ്റെ വായനക്കുറിപ്പ് തയ്യാറാക്കുക എന്നതാണ് മത്സരം.

ഒരു വർഷം മുമ്പ് ഹരിതം ബുക്സിൻ്റെ വായനാ ചലഞ്ചിൽ പങ്കെടുത്ത് നൂറിലധികം പുസ്തകങ്ങൾ വായിച്ചതിൻ്റെ മധുരിക്കും ഓർമ്മകളും ഈ വർഷം നാട്ടിലെ ദേശസേവിനി  ഗ്രന്ഥാലയത്തിൻ്റെ വായനാ ചലഞ്ചിൽ പങ്കെടുത്തതിൻ്റെ തുടിക്കും അനുഭവങ്ങളും ഉള്ളതിനാൽ ആരും നിർബന്ധിക്കാതെ തന്നെ ലിദുമോൻ മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. ആയിടെ കണ്ട "മുച്ചീട്ടു കളിക്കാരൻ്റെ മകൾ" എന്ന നാടകത്തിൻ്റെ മൂലകൃതിയായിരുന്നു അവൻ തെരഞ്ഞെടുത്ത പുസ്തകം.

ഒറ്റ ദിവസം കൊണ്ട് പുസ്തകം വായിച്ച് തീർത്ത് അവൻ കുറിപ്പും എഴുതി. ഞാനത് വായിച്ച് ചെറിയ ചെറിയ ചില തിരുത്തലുകൾ വരുത്തി.ഇക്കഴിഞ്ഞ ദിവസം മത്സരത്തിൻ്റെ ഫലപ്രഖ്യാപനം വന്നപ്പോൾ യു.പി വിഭാഗത്തിൽ ലിദുമോന് ഒന്നാം സ്ഥാനം ലഭിച്ചു. 'ആൻ ഫ്രാങ്കിൻ്റെ ഡയറിക്കുറിപ്പുകൾ' എന്ന പുസ്തകത്തിൻ്റെ ഇംഗ്ലീഷ് പതിപ്പ് ആയിരുന്നു സമ്മാനം. സ്‌കൂൾ പ്രധാനാദ്ധ്യാപകൻ റഹ്മത്ത് മാസ്റ്റർ  അസംബ്ലിയിൽ വെച്ച് സമ്മാനം വിതരണം ചെയ്തു.

മൂന്ന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഒരു ശിശുദിനത്തിൽ  "ആടു ജീവിത" ത്തിൻ്റെ വായനക്കുറിപ്പ് എഴുതി ലൂന മോൾ ഇന്ത്യൻ റൈറ്റേഴ്‌സ് ഫോറത്തിൻ്റെ ഒ.വി.വിജയൻ സ്മാരക പുരസ്കാരം നേടിയിരുന്നു. മക്കൾ സമ്മാനിതരാവുമ്പോൾ മാതാപിതാക്കൾ അഭിമാനിതരാകുന്നു. ദൈവത്തിന് നന്ദി.

Tuesday, November 10, 2026

ഷാറൂഖ് ഖാൻ്റെ വീട്ടിൽ (സഹ്യാദ്രി യാത്ര - 6 )

സഹ്യാദ്രി യാത്ര - 5

മുംബൈയിലെ പ്രധാന കാഴ്ചകളിൽ പലരും എണ്ണിപ്പറയുന്ന ഒന്നാണ് ഹാജി അലി ദർഗ. എനിക്കാണെങ്കിൽ പോകാനും കാണാനും ഒട്ടും ഇഷ്‌ടമില്ലാത്ത ഇടമാണ് ദർഗ്ഗകൾ. അന്ധവിശ്വാസങ്ങളുടെയും ചൂഷണങ്ങളുടെയും  ഈറ്റില്ലങ്ങളായത് കൊണ്ടും ആദ്യമായി ഹസ്രത്ത് നിസാമുദ്ദീൻ ദർഗയിൽ പോയ അനുഭവം കൊണ്ടും ആയിരിക്കാം ഈ  അനിഷ്‌ടം. ബട്ട്, കടലിലാണ് ഹാജി അലി ദർഗ എന്നും വേലിയിറക്കത്തിൻ്റെ സമയത്ത് അങ്ങോട്ട് നടന്ന് പോകാമെന്നും കേട്ടപ്പോൾ അതൊന്ന് കാണണമെന്ന് മനസ്സിൽ ആഗ്രഹമുദിച്ചു. കടൽ തുരങ്കം കടന്ന് കഴിഞ്ഞാൽ ഉടൻ തന്നെയാണ് ഹാജി അലി ദർഗ എന്ന് ഡ്രൈവർ മുരുകവേൽ പറഞ്ഞപ്പോൾ മനസ്സിൽ ഒരു ലഡു പൊട്ടി.

പന്ത്രണ്ട് മണിയോടെ ഞങ്ങളെ ഹാജി അലി ദർഗയുടെ സമീപത്തെ റോഡിൽ ഇറക്കി. അണ്ടർ പാസ് വഴി റോഡ് ക്രോസ് ചെയ്ത് മറുഭാഗത്ത് എത്തി അല്പം മുന്നോട്ട് നടന്നാൽ ദർഗയിൽ എത്താം എന്ന് മുരുകവേൽ പറഞ്ഞുവെങ്കിലും എനിക്കത് കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. മുന്നിൽ പോകുന്ന ഒരു കൂട്ടത്തെ പിന്തുടർന്ന് ഞങ്ങളും ദർഗ്ഗയിലേക്ക് നടന്നു. കേട്ടത് പോലെ കടലിനുള്ളിലേക്ക് അൽപം തള്ളി നിൽക്കുന്ന ദർഗ്ഗയിലേക്കുള്ള പാതയുടെ ഇരുവശവും തിരകൾ തല തല്ലുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ചില തിരകൾ പാതയുടെ ഉയരവും കടന്ന് സന്ദർശകരുടെ പാദങ്ങളെ തഴുകി ഒഴുകി.

ഉസ്ബകിസ്ഥാനിലെ ബുഖാറയിൽ നിന്നുള്ള പീർ ഹാജി അലി ഷായുടെ ശവകുടീരവും പള്ളിയുമാണ് ഹാജി അലി ദർഗയിലുള്ളത്. ധനികനായ വ്യാപാരിയും സൂഫി വര്യനുമായ ഹാജി അലി സ്വത്ത് മുഴുവൻ ഉപേക്ഷിച്ച് ലോക സഞ്ചാരം നടത്തി അവസാനം മുംബൈ വർളിയിൽ താമസമാക്കി എന്നും ഇസ്‌ലാം മതപ്രചാരണത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു എന്നും പറയപ്പെടുന്നു. തൻ്റെ മരണ ശേഷം തന്നെ ഖബറടക്കരുത് എന്നും മൃതശരീരം കടലിൽ ഒഴുക്കി അത് എത്തിച്ചേരുന്നിടത്ത് ഖബറടക്കണം എന്നും അദ്ദേഹം അനുയായികളോട് പറഞ്ഞു എന്നും അത് പ്രകാരമാണ് ഇന്ന് ദർഗ്ഗ കാണുന്ന സ്ഥലത്ത് ഖബറടക്കിയത് എന്നും പറയപ്പെടുന്നു.

ജാതി മത ലിംഗ ഭേദമന്യേ ആർക്കും ദർഗ്ഗയിൽ പ്രവേശിക്കാം. ചുവപ്പും മഞ്ഞയും നിറത്തിലുള്ള നിരവധി ചരടുകൾ ദർഗ്ഗക്ക് ചുറ്റുമുള്ള കൈവരികളിൽ കെട്ടിയിട്ടതായി കണ്ടു. ആഗ്രഹ പൂർത്തീകരണത്തിനായി വന്നവർ പ്രാർത്ഥന നടത്തി ചരട് കെട്ടിയിട്ട് പോകുന്നതാണ്. ആഗ്രഹം പൂർത്തീകരിക്കപ്പെട്ടാൽ താൻ കെട്ടിയ ചരട് അഴിക്കണം. ഈ കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് തൻ്റെ ചരട്  എങ്ങനെയാണാവോ തിരിച്ചറിയുക എന്നായിരുന്നു എൻ്റെ ചിന്ത. ളുഹർ നമസ്‌കാര സമയമായതിനാൽ അത് നിർവ്വഹിക്കാൻ സൗകര്യം കിട്ടി എന്നതാണ് ദർഗ സന്ദർശിച്ചത് കൊണ്ട് എനിക്ക് ലഭിച്ച ഗുണം.

ദർഗ കണ്ട ശേഷം വർളിയിൽ നിന്ന് സീ ലിങ്ക് പാലം വഴി ഞങ്ങൾ ബാന്ദ്രയിലേക്ക് തന്നെ മടങ്ങി. മുംബൈയിൽ എത്തുന്ന സഞ്ചാരികളെ ടാക്സിക്കാർ മൂന്ന് വീടുകൾ കാണിക്കാറുണ്ട്. അതിൽ ഒന്നാമത്തേത് അംബാനിയുടെ വീടാണ്. ഒരു ഫ്ലാറ്റ് കണക്കെ ദൂരെ ഉയർന്ന് നിൽക്കുന്ന ഒരു കെട്ടിടം അംബാനിയുടെ വീടാണെന്ന് അവർ പറയുന്നത് വിശ്വസിക്കാനേ നമുക്ക് സാധിക്കൂ.

രണ്ടാമത്തെ വീട് ബോളിവുഡ് നടൻ സൽമാൻ ഖാൻ്റെ വീടാണ്. വണ്ടി നിർത്തുക പോലും ചെയ്യാതെ ഡ്രൈവർ മുരുകവേൽ ആ വീട് പാസ് ചെയ്തപ്പോൾ അതിൻ്റെ പ്രാധാന്യത്തിൻ്റെ നിലവാരം മനസ്സിലായി.മുരുകവേലിൻ്റെ ബോണസായി നടി രേഖയുടെ വീട് കൂടി ഞങ്ങൾക്ക് കാണിച്ച് തന്നു. അതാരാണെന്ന് എനിക്ക് ഒരു നിശ്ചയവുമില്ലാത്തതിനാൽ ഞാനൊന്ന് മൂളുക മാത്രം ചെയ്തു. ഫൈനലി, ഞങ്ങൾ ഹിന്ദി സിനിമയിലെ മെഗാ സ്റ്റാറും എക്കാലത്തും യുവതീ യുവാക്കളുടെ ആവേശവുമായ ഷാരൂഖ് ഖാൻ്റെ വീടായ "മന്നത്ത്" ൻ്റെ മുന്നിലെത്തി വണ്ടി പാർക്ക് ചെയ്തു.

"മന്നത്തി"ന് മുമ്പിൽ ഞങ്ങൾ എത്തുമ്പോൾ ചെറിയ ഒരാൾക്കൂട്ടം അവിടെ കൂടി നിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.ഷാറൂഖ് ഖാൻ്റെ വീട് എന്നതല്ലാതെ ഒരു അസാധാരണ കാഴ്ചയായി എനിക്കത് അനുഭവപ്പെട്ടില്ല; സാധാരണ പോലെയുള്ള ഒരു ഗേറ്റും  ഉയരം കൂടിയ ചുറ്റുമതിലും. ചുറ്റുമതിലിന് മുകളിൽ വീണ്ടും ഒരാൾ പൊക്കത്തിൽ കമ്പിവേലിയും സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. ഗേറ്റിന് സമീപം അല്പം ഉയർത്തി നിർമ്മിച്ച ബാൽക്കണി പോലെയുള്ള ചെറിയ ഒരിടം കാണാം. പെരുന്നാളിനും തൻ്റെ പിറന്നാളിനും ഷാറൂഖ് ഖാൻ ഇവിടെ വന്ന് ജനങ്ങളെ അഭിവാദ്യം ചെയ്യാറുണ്ട്. മറ്റ് ദിവസങ്ങളിൽ ഇങ്ങനെ ചെയ്യാറുണ്ടോ എന്നറിയില്ല. ജനം അദ്ദേഹത്തെയും പ്രതീക്ഷിച്ച് അവിടെ കാത്തിരിക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, കാഴ്ചബംഗ്ലാവിൽ ചില മൃഗങ്ങൾ കൂട്ടിൽ നിന്നും പുറത്തിറങ്ങാൻ വേണ്ടി കാത്ത് നിൽക്കുന്നതാണ് പെട്ടെന്ന് ഓർമ്മ വന്നത്.

"മന്നത്തി"ൻ്റെ മുൻ ഭാഗത്തെ റോഡിനപ്പുറം അറബിക്കടലാണ്. അൽപനേരം കാറ്റുകൊള്ളാനായി ഞങ്ങൾ കടലിലേക്കിറങ്ങി. പക്ഷേ, എവിടെ നിന്നോ ഓടിയെത്തിയ പോലീസ് എല്ലാവരെയും ആട്ടിത്തെളിച്ച് എങ്ങോട്ടോ പോയി. പിന്നാലെ വന്ന സഞ്ചാരികൾ വീണ്ടും കടലിലേക്ക് ഇറങ്ങി. ചെങ്കല്ല് പോലെയുള്ള പാറ നിറഞ്ഞ പ്രദേശമായതിനാൽ അപായ സാദ്ധ്യത ഉള്ളത് കൊണ്ടാകാം ഈ പോലീസ് നിയന്ത്രണം. താമസിയാതെ ഞങ്ങളും തിരിച്ച് വണ്ടിയിൽ കയറി.

ഈ ടീമിൻ്റെ കഴിഞ്ഞ കാശ്മീർ യാത്രയിൽ ഷോപ്പിംഗിന് അവസരം കുറവായിരുന്നു എന്ന പരാതി ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ഇത്തവണ എല്ലാ ദിവസവും ഷോപ്പിംഗിന് സമയം നിശ്ചയിച്ചിരുന്നു. അത് പ്രകാരം മുംബൈയിൽ ഷോപ്പിംഗിന് തീരുമാനിച്ചത് മൂന്ന് കിലോമീറ്ററിലധികം നീളത്തിൽ കിടക്കുന്ന ഓപ്പൺ മാർക്കറ്റ് ആയ ഫാഷൻ സ്ട്രീറ്റ് ആയിരുന്നു.ടാക്സി ഡ്രൈവർ മുരുകവേൽ ഞങ്ങളെ ഫാഷൻ സ്ട്രീറ്റിൽ എത്തിച്ചു.

മുതിർന്നവരുടെ വിവിധ തരം ഡ്രസ് ഐറ്റങ്ങളും പാദരക്ഷകളും ബാഗുകളും ആണ് ഫാഷൻ മാർക്കറ്റിൽ പ്രധാനമായും ഉള്ളത്. ഒന്നര മണിക്കൂറോളം ഷോപ്പിംഗ് നടത്തിയ ശേഷം മുരുകവേൽ ഞങ്ങളെ ഛത്രപതി ശിവജി ടെർമിനസിനടുത്ത് ഡ്രോപ് ചെയ്യാനായി തിരിച്ചു. അപ്പോഴാണ് ജുഹു ബീച്ച് കാണണമെന്ന ആഗ്രഹം ഫൈസൽ പ്രകടിപ്പിച്ചത്. ജുഹു ബീച്ച് കാണാൻ അന്ധേരിയിൽ പോകണമെന്നും മെട്രോ ട്രെയിനിൽ പോകുന്നതാണ് നല്ലത് എന്നും മുരുകവേൽ പറഞ്ഞു. അതനുസരിച്ച് ഞങ്ങൾ സി എസ് ടി മെട്രോ സ്റ്റേഷന് സമീപം വണ്ടിയിറങ്ങി.

(തുടരും...)

Wednesday, November 04, 2026

കടൽ തുരങ്കം കടന്ന് മ്യൂസിക്കൽ റോഡിൽ (സഹ്യാദ്രി യാത്ര - 5)

 സഹ്യാദ്രി യാത്ര - 4

മുംബൈ കാഴ്ചകൾ കാണാൻ പലരും ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നത് മുംബൈ ദർശൻ ബസ് പാക്കേജാണ്. ഇരുന്നൂറ് രൂപ മുതലാണ് ഒരാൾക്ക് നോൺ എ.സി ചാർജ്ജ് വരുന്നത്. നമ്മുടെ ഇഷ്‌ടത്തിനനുസരിച്ച് ഒരു സ്പോട്ടിലും സമയം ചെലവഴിക്കാൻ സാധിക്കില്ല എന്നതും നമുക്കു കാണാൻ താല്പര്യമില്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങൾ കാണാനും താല്പര്യമുള്ളത് കാണാതിരിക്കാനും സാദ്ധ്യതയുണ്ട് എന്നതിനാലും ദില്ലി ദർശൻ അനുഭവം ഉള്ളതിനാലും ബസ് പാക്കേജ് വേണ്ട എന്ന് ആദ്യമേ ഞങ്ങൾ തീരുമാനിച്ചിരുന്നു. 

ടാക്സി പാക്കേജും വേണ്ട എന്നായിരുന്നു ഉദ്ദേശിച്ചതെങ്കിലും മുംബൈയുടെ ജീവനാഡികളായ കറുപ്പും മഞ്ഞയും നിറമുള്ള ടാക്സികൾ കണ്ടപ്പോൾ ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് തീരുമാനം മാറി. അങ്ങനെയാണ് ഏഴു പേർക്കും കയറാൻ പറ്റുന്ന ഒരു ടാക്സിയിൽ യാത്ര ആരംഭിച്ചത്. മുംബൈയിൽ എത്തിയിട്ട് ഒരിക്കലെങ്കിലും ഈ ടാക്സിയിൽ കയറിയില്ലെങ്കിൽ പിന്നീട് ഒരു നഷ്‌ടബോധം തോന്നും.

ടാക്സിവാല ഞങ്ങളെ ആദ്യം എത്തിച്ചത് മറൈൻ ഡ്രൈവിലാണ്. പൊരിയുന്ന വെയിലിൽ സ്നേഹത്തിൻ്റെ തണുപ്പ് നുകരുന്ന ഇണക്കുരുവികൾ മാത്രമേ അന്നേരം അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. അതിനാൽ മറൈൻ ഡ്രൈവിൻ്റെ അറ്റത്തുള്ള നരിമാൻ പോയിൻ്റിലാണ് ഞങ്ങളിറങ്ങിയത്.

എൻ്റെ മനസ്സിൽ ബോംബെയുടെ ഒരു ചിത്രമുണ്ട്. അരീക്കോട്ടെ ഏറ്റവും പഴയ ബാർബറായിരുന്ന അബുറാക്കയുടെ (അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ശരിയായ പേരറിയില്ല) കടയിൽ തൂക്കിയിട്ടിരുന്ന വർണ്ണക്കലണ്ടറിൽ കാണുന്ന, നീല സാഗര തീരത്തെ അംബര ചുംബികളായ കെട്ടിടങ്ങൾ ബോംബെയാണ് എന്നാരോ അന്ന് പറഞ്ഞ് തന്നിരുന്നു. കുഞ്ഞു നാളിൽ മനസ്സിൽ വേരോടിയ ആ ചിത്രമാണ് എന്റെ ബോംബെ.നരിമാൻ പോയിൻ്റാണ് അന്ന് ആ കലണ്ടറിൽ കണ്ടത് എന്ന് ഇന്ന് മനസ്സിലായി.

മുംബൈ നഗരത്തിന്റെ തെക്കേ അറ്റത്തുള്ള ഒരു സ്ഥലമാണ് നരിമാൻ പോയിന്റ്. ഒരു കാലത്ത് ഇന്ത്യൻ വാണിജ്യ രംഗത്തെ നരികളായിരുന്ന പല പ്രമുഖ സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും ആസ്ഥാനം ഇവിടെയായിരുന്നു. ഖുർശിദ് നരിമാൻ എന്ന മുൻ ബോംബെ മേയറുടെ ബഹുമാനാർത്ഥം നൽകിയ പേരാണ് നരിമാൻ പോയിൻ്റ്.മുംബൈയിലെ പല പഞ്ചനക്ഷത്ര ഹോട്ടലുകളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് നരിമാൻ പോയിൻ്റിലാണ്.

മുംബൈയിലെ ഏറ്റവും പുതിയ എഞ്ചിനീയറിംഗ് വിസ്മയമാണ് ബാന്ദ്രക്കും വർളിക്കും മധ്യേയുള്ള കടൽ തുരങ്കം. ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ കടലിനടിയിലുടെയുള്ള ഈ തുരങ്കം 2024 ൽ ആണ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. 2.07 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള തുരങ്കത്തിൻ്റെ ഒരു കിലോമീറ്റർ ദൂരം പൂർണ്ണമായും അറബിക്കടലിനടിയിൽ കൂടിയാണ്. ധർമ്മവീർ സ്വരാജ്യ രക്ഷക് ഛത്രപതി സംഭാജി മഹാരാജ് മുംബൈ തീരദേശ പാത എന്നാണ് 29.2 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഈ എക്സ്പ്രസ് പാതയുടെ ഔദ്യോഗിക പേര്. പ്രിൻസസ് സ്ട്രീറ്റ് ഫ്ലൈ ഓവർ മുതൽ വർളി വരെയുള്ള 10.58 കി.മീ ആണ് നിലവിൽ തുറന്നിരിക്കുന്നത്. 

ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും നീളമുള്ള റോഡ് തുരങ്കം, എൻ്റെ ആദ്യ കാശ്മീർ യാത്രയിൽ കണ്ട  ശ്യാമപ്രസാദ് മുഖർജി തുരങ്കമാണ്. ചെനാനിക്കും നശ്‌രിക്കും ഇടയിലുള്ള ഇതിൻ്റെ നീളം 9.28 കിലോമീറ്ററാണ്. ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ റെയിൽ തുരങ്കമായ കാശ്മീരിലെ ഖാരിക്കും സുംബറിനും മധ്യേയുള്ള T-50 യിലൂടെയും കഴിഞ്ഞ വർഷം ഞാൻ സഞ്ചരിച്ചിരുന്നു.

കടൽ തുരങ്കത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് കടന്ന ഉടനെ ഡ്രൈവർ മുരുകവേൽ എല്ലാവരോടും ഒരു നിമിഷം നിശബ്ദമാകാൻ പറഞ്ഞു. ശേഷം കാറിൻ്റെ വേഗത അല്പം കുറച്ചു. തുടർച്ചയായ ഹമ്പുകൾ കയറുന്നത് പോലെ കാറിൻ്റെ ചലനം ഒരു തരംഗ രൂപത്തിലായി.പതിയെ കാറിലെ സ്റ്റീരിയോ സ്പീക്കറിൽ നിന്ന് ഒരു ഗാനം ഉയരാൻ തുടങ്ങി. മുരുകവേൽ ഞങ്ങളെല്ലാവരോടും കാതോർക്കാൻ പറഞ്ഞു. മുംബൈ പശ്ചാത്തലത്തിലുള്ള കഥ പറയുന്ന സ്ലം ഡോഗ് മില്യണയർ എന്ന ചിത്രത്തിലെ ജയ് ഹോ എന്ന ഗാനമായിരുന്നു അത്. 

ഏകദേശം അഞ്ഞൂറ് മീറ്റർ നീളത്തിലുള്ള ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ മ്യൂസിക്കൽ റോഡിലൂടെയാണ് ഞങ്ങളപ്പോൾ പോയിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത് എന്ന് മുരുകവേൽ പറഞ്ഞു. വേഗത നിയന്ത്രിക്കാൻ റോഡിൽ ഉറപ്പിച്ച റംബിൾ സ്ട്രിപ്പുകളിലൂടെ വാഹനത്തിൻ്റെ ടയറുകൾ ഒരു പ്രത്യേക വേഗതയിൽ ( 70 - 80 KMpH ) കടന്നു പോകുമ്പോൾ മാത്രമേ ഈ സംഗീതം ശ്രവിക്കൂ !! ഇക്കഴിഞ്ഞ ഫെബ്രുവരിയിലാണ് ഇതിൻ്റെ ഉത്ഘാടനം കഴിഞ്ഞത്.

കാഴ്ചകൾ കണ്ട് തിരിച്ച് വരുമ്പോൾ ബാന്ദ്ര വർളി സീ ലിങ്ക് പാലത്തിലൂടെയും ഞങ്ങൾ കടന്നു പോയി. കേബിൾ ഉപയോഗിച്ച് വലിച്ചു കെട്ടിയ, കോൺക്രീറ്റ് അടിത്തറയോട് കൂടിയ എട്ട് വരിപ്പാലമാണ് ഇത്. രാജീവ് ഗാന്ധി സീ ലിങ്ക് എന്ന ഔദ്യോഗിക നാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന  മനോഹരമായ ഈ പാലത്തിൻ്റെ നീളം 5.6 കിലോമീറ്ററാണ്. മുംബൈ സന്ദർശിക്കുന്നവർ നിശ്ചയമായും ഇതിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച്  ഈ എഞ്ചിനീയറിംഗ് വിസ്മയങ്ങൾ എല്ലാം അറിഞ്ഞിരിക്കണം എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.

Next: ഷാറൂഖ് ഖാൻ്റെ ...

Tuesday, November 03, 2026

മമ്മൂട്ടിയെ കണ്ട നിമിഷങ്ങൾ

ഞാൻ കണ്ട സിനിമകളുടെ എണ്ണമെടുക്കാൻ എന്റെ കൈയിലെയും കാലിലെയും വിരലുകൾ ഒന്നര പ്രാവശ്യം മാത്രം മതിയാകും എന്നാണ് ഞാൻ കരുതുന്നത്.ഇൻ അദർ വേർഡ്‌സ് എന്തുകൊണ്ടോ സിനിമ കാണുന്നത് എനിക്ക് അത്ര പ്രിയപ്പെട്ട സംഗതിയല്ല.ചെറുപ്പത്തിൽ വീട്ടിൽ നിന്നുള്ള എതിർപ്പ് കൊണ്ടായിരുന്നു സിനിമ കാണാതിരുന്നതെങ്കിൽ, ഇപ്പോൾ സ്വതന്ത്രമായി കാണാൻ സാധിക്കുമായിരുന്നിട്ടും അതിന് താല്പര്യമില്ല.ഫോണിലും ലാപ്ടോപ്പിലും സിനിമകൾ ധാരാളം ലഭ്യമായ ഈ കാലത്തും സമയം കൊന്ന് സിനിമ കാണുന്ന പരിപാടി ഇഷ്ടമില്ലാത്തതിനാൽ എൻ്റെ സിനിമാ ഗ്രാഫ് താഴെ തന്നെയാണ്.

പ്രീഡിഗ്രിക്ക് പഠിക്കുന്ന കാലത്ത് ഹോസ്റ്റലിൽ എത്തിയപ്പോഴാണ് സിനിമ കാണാത്തതിന്റെ സൈഡ് എഫക്ട്  ഞാൻ മനസ്സിലാക്കിയത്.സൂപ്പർ സ്റ്റാറുകളായി വിലസിയിരുന്ന മമ്മൂട്ടിയും മോഹൻലാലും മാത്രമായിരുന്നു അന്ന്  എനിക്കറിയാവുന്ന  സിനിമാ നടന്മാർ.അത് തന്നെ വീട്ടിൽ മാതൃഭൂമി പത്രം വരുന്നത് കൊണ്ട് മാത്രമാണ് പരിചയമായത്. നടികളിൽ ഒരാളെ പോലും പോസ്റ്റർ നോക്കി പറയാൻ എനിക്കറിയുമായിരുന്നില്ല.അവരുടെ മുൻഗാമികളായ ബ്ലാക് ആൻഡ്‌ വൈറ്റ് കാലത്തെ നടിമാർ എല്ലാം ഒരേ മുഖഛായ ഉള്ളവരാണെന്നാണ് എനിക്ക് തോന്നിയത്.

ഞാൻ കണ്ട സിനിമകളിൽ ഏതാനും ചിലത് മമ്മൂട്ടി പടങ്ങളായിരുന്നു. സിനിമാ സ്ക്രീനിന് പുറത്ത് ഞാൻ മമ്മൂട്ടിയെ ആദ്യമായി കണ്ടത് (Click & Read) തിരുവനന്തപുരം മൃഗശാലയിൽ വെച്ചാണ്! അതെ, ശരിക്കും അവിടെ വെച്ച് തന്നെ !!  

പ്രീഡിഗ്രി  പഠനം കഴിഞ്ഞ് ആൾ ഇന്ത്യ മെഡിക്കൽ പ്രവേശന പരീക്ഷ എഴുതാൻ തിരുവനന്തപുരത്ത് എത്തിയതായിരുന്നു ഞാനും എൻ്റെ സഹപാഠികളും.കൂട്ടത്തിൽ രണ്ടു പേർ ഏതോ മമ്മൂട്ടി ഫിലിം കാണാൻ പോയപ്പോൾ ഞാനും മറ്റു മൂന്ന് പേരും തിരുവനന്തപുരം കാഴ്ചകൾ കാണാനിറങ്ങി. 

നടന്ന് നടന്ന് മൃഗശാലയിൽ എത്തിയപ്പോൾ തിരക്കില്ലാത്ത ഒരിടം നോക്കി പോയതായിരുന്നു ഞങ്ങൾ. എത്തിയത് സാക്ഷാൽ മമ്മൂട്ടിയുടെ മുന്നിലേക്കാണ്. സത്യൻ അന്തിക്കാട് സംവിധാനം ചെയ്ത  അർത്ഥം എന്ന പടത്തിന്റെ ഷൂട്ടിംഗ് നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു അവിടെ.അന്ന് മമ്മൂട്ടിയുടെ ആരാധകർ ആയിരുന്ന എൻ്റെ രണ്ട് സുഹൃത്തുക്കൾ അദ്ദേഹത്തെ തിയേറ്ററിലെ സ്ക്രീനിലും ഒരു ആരാധനയും ഇല്ലാത്ത ഞങ്ങൾ നേരിട്ടും കണ്ടു.

വർഷങ്ങൾക്ക് പലതും പിന്നിട്ടു.എനിക്ക് പ്രായം കൂടി, മമ്മൂട്ടിക്കും. അങ്ങനെയിരിക്കെ ഏതോ ഒരു വാർഷിക പരിപാടിക്ക് മമ്മൂട്ടി എൻ്റെ നാടായ അരീക്കോട് വന്നു.പ്രവേശനം പാസ് മൂലം നിയന്ത്രിച്ച ഒരു പരിപാടി ആയിരുന്നു അത്. പൊന്നുരുക്കുന്നിടത്ത് പൂച്ചക്ക് എന്ത് കാര്യം എന്നതിനാൽ ഞാൻ അതിന് ശ്രദ്ധ കൊടുത്തില്ല.

പരിപാടിയുടെ തലേ ദിവസം, മൂത്താപ്പയുടെ മകൻ ശാക്കിറാക്ക (അദ്ദേഹം മരിച്ചുപോയി) എനിക്കും ഒരു ടിക്കറ്റ് തന്നു.അങ്ങനെ ഞാൻ രണ്ടാം തവണയും മമ്മൂട്ടിയെ കണ്ടു.അന്ന് (ഇന്നും) പ്രസംഗിക്കാനായി മമ്മൂട്ടി എഴുന്നേറ്റപ്പോൾ കുറെ പേർ കൂകി വിളിച്ചു.ഇനിയും കൂവിയാൽ ഞാൻ ഇറങ്ങിപ്പോകും എന്ന മമ്മൂട്ടിയുടെ താക്കീത് കേട്ടപ്പോൾ കൂവൽ പൂർവ്വാധികം ശക്തിയിലായി. മമ്മൂട്ടി ഇറങ്ങിപ്പോവുകയും ചെയ്തു.കാശ് കൊടുത്ത് പാസ് വാങ്ങി കയറിയവർ എല്ലാവരും ശശിയായി.ഓസി ടിക്കറ്റ് കിട്ടിയ എനിക്ക് എല്ലാം ക്യാഹെ ആയിരുന്നു.

വർഷങ്ങൾ എത്രയോ പിന്നെയും കഴിഞ്ഞു.എനിക്ക് പ്രായം വീണ്ടും കൂടി, മമ്മൂട്ടിക്കും. അപ്പോഴാണ്, സൈബർ തട്ടിപ്പുകളെപ്പറ്റി ജനങ്ങളെ ബോധവത്കരിക്കാനുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാറിന്റെ ഒരു പദ്ധതിയുടെ ഉത്‌ഘാടനം എറണാകുളത്തെ  രാജീവ് ഗാന്ധി ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ നടന്നത്.ചടങ്ങിലെ  മുഖ്യാതിഥി ഭരത് മമ്മൂട്ടി ആയിരുന്നു.കമ്പ്യൂട്ടർ രംഗത്ത് ആണെങ്കിലും, എനിക്ക് ഇതിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ഒരു റോളും ഇല്ലാത്തതിനാൽ ഞാനത് ശ്രദ്ധിച്ചില്ല.സൊ, മുഖ്യാതിഥി ആരായാലും എനിക്ക് എല്ലാം മാത്‍സ് ആയിരുന്നു.

ബട്ട്,കാര്യങ്ങൾ മാറി മറിയാൻ ഒരു സെക്കൻഡ് പോലും വേണ്ടല്ലോ?ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഞങ്ങളുടെ കോളേജിൽ നിന്നുള്ള കുട്ടികളെ അനുഗമിക്കാൻ ഞാനും സഹപ്രവർത്തകൻ സുമേഷും നിയോഗിക്കപ്പെട്ടു.ആഭ്യന്തര മന്ത്രി രമേശ് ചെന്നിത്തലക്കൊപ്പം മമ്മൂട്ടിയും അതിഥിയായി എത്തി.ഞാൻ മൂന്നാം തവണയും മമ്മൂട്ടിയെ കണ്ടു. ഇത്തവണയും കൂകി വിളി ഉണ്ടായെങ്കിലും മമ്മൂട്ടി മൈൻഡ് ചെയ്തില്ല.അതിനാൽ ആ ഘനഗംഭീര ശബ്ദത്തിൽ ഒരു ഹ്രസ്വപ്രസംഗം കേൾക്കാനായി.

 

എനിക്ക് പ്രായം കൂടിക്കൂടി വരുന്നു,മമ്മൂട്ടിക്കും. ജീവിതത്തിൽ ഇനിയും അദ്ദേഹത്തെ കാണുമോ എന്നറിയില്ല.കണ്ടാലും ഇല്ലെങ്കിലും ഒരു ചുക്കും സംഭവിക്കാനും ഇല്ല.