Pages

Monday, March 20, 2017

കൊച്ചിന്‍-മുസ്‌രിസ് ബിനാലെ 2016 - ആസ്പിന്‍ വാള്‍ 2

                   ആസ്പിന്‍ വാളിലെ കാഴ്ചകള്‍ വിസ്മയാവഹമാണ്. സാധാരണ ഇന്‍സ്റ്റലേഷനുകളില്‍ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി നിറവും ശബ്ദവും വെളിച്ചവും എല്ലാം ഉപയോഗിച്ചുകൊണ്ടുള്ള വിവിധ കലാകാരന്മാരുടെ ഭാവനകള്‍ നിറഞ്ഞതായിരുന്നു ഇത്തവണത്തെ കൊച്ചിന്‍ മുസ്‌രിസ് ബിനാലെ എന്ന് പറയാതിരിക്കാന്‍ വയ്യ. 
                അങ്ങനെ എത്തിപ്പെട്ടതാണ് ഈ ഇരുട്ട് മുറിയിലും. പക്ഷെ ഇടക്ക് വരുന്ന റോസ് വെളിച്ചത്തില്‍ കസേരയിലിരിക്കുന്ന ഒരു മനുഷ്യന്‍ തെളിഞ്ഞു കാണുന്നുണ്ട്. അത് യഥാര്‍ത്ഥ മനുഷ്യനല്ല എന്ന് സൂക്ഷിച്ച് നോക്കിയപ്പോഴാണ് അറിഞ്ഞത് - ഒരു മെഴുക് പ്രതിമ ! നാം അതിനടുത്ത് നില്‍ക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് അത് ഉരുകിത്തീരുമത്രേ!
                 ശിതീകരിച്ച മുറിയായതിനാല്‍ അവിടെ കുറച്ച് നേരം തങ്ങാമെന്നുണ്ടായിരുന്നു.  പക്ഷെ അയാള്‍ ഉരുകിത്തീര്‍ന്നാല്‍ എന്റെ പിന്നാലെ മലപ്പുറത്ത് നിന്നും കോഴിക്കോട് നിന്നും ഒക്കെ കഷ്ടപ്പെട്ട് വരുന്നവര്‍ക്ക് ഒന്നും കാണാനുണ്ടാകില്ലല്ലോ ...? ഞാനും കുടുംബവും മെല്ലെ അടുത്ത് മുറിയിലേക്ക് നീങ്ങി.

                 പല വലിപ്പത്തിലുള്ള പല ജാതി ചിത്രങ്ങള്‍ ഫ്രെയിം ചെയ്ത് അടുത്തടുത്ത് തൂക്കിയിട്ടിരിക്കുന്നു. ഏത് നോക്കണം , എന്തിന് നോക്കണം എന്ന് സംശയിച്ചു. കുറെ സെല്‍ഫി ഭ്രാന്തന്മാര്‍ ഇവിടെ നിന്നും സെല്‍ഫി എടുക്കുന്നത് കണ്ടു. പത്ത് വര്‍ഷം മുമ്പ് വരെ പല വീടുകളുടെയും, സ്കൂളിന്റെയും ചുമരുകളില്‍ നിറഞ്ഞാടിയിരുന്നതും ഈ രൂപത്തിലുള്ള നമ്മുടെ  ചിത്രങ്ങളായിരുന്നു എന്ന് അവര്‍ക്ക് അറിയില്ലായിരിക്കാം.
                      അലേഷ് ഷ്‌റ്റെയ്ഗറിന്റെ ‘ദ പിരമിഡ് ഓഫ് എക്സൈല്‍ഡ്’ പുറത്ത് നിന്ന് നോക്കിയാല്‍ ഒരു കൂറ്റന്‍ പിരമിഡ് ആണ്. ഒരു വാതിലിലൂടെ അകത്ത് കടന്നപ്പോഴാണ് അതിനുള്ളിലെ ഇരുട്ട് മനസ്സിലായത്. അല്പ നേരം സംശയിച്ച് നിന്നു , ടോര്‍ച്ച് അടിക്കണോ വേണ്ടേ എന്ന്. പിന്നെ രണ്ടും കല്പിച്ച് അതിനുള്ളിലൂടെ നടന്നു. മങ്ങിയ വെളിച്ചത്തില്‍ ഉയരുന്ന പ്രത്യേക ഗീതങ്ങള്‍ എന്തിനെയൊക്കെയോ ഓര്‍മ്മിപ്പിക്കുന്നു. പുറത്തേക്കുള്ള വഴി കണ്ടെത്തിയപ്പോഴേക്കും പിന്നിലുള്ളവര്‍ മൊബൈല്‍ ഫ്ലാഷ്‌ലൈറ്റിന്റെ വെളിച്ചത്തില്‍ വരുന്നത് കണ്ടു. അവര്‍ക്ക് ഇത് ഒട്ടും ആസ്വദിക്കാന്‍ സാധിച്ചിട്ടുണ്ടാകില്ല എന്ന് തീര്‍ച്ച.


                 ചിലിയിലെ കവിയായ റൌള്‍ സുരിറ്റ (Raul Zurita)യുടെ  "Sea of Pain" എന്ന ഇന്‍സ്റ്റലേഷന്‍ ലോകത്തിലെ മുഴുവന്‍ അഭയാര്‍ത്ഥികളുടെയും ദു:ഖം പങ്കു വയ്ക്കുന്ന ഒന്നാണ്. ഒരു മുറി നിറയെ വെള്ളം നിറച്ചുള്ള ഈ ഇന്‍സ്റ്റലേഷനിലൂടെ നടന്നു നീങ്ങുമ്പോള്‍ ഐലന്‍ കുര്‍ദിയും മറ്റു നിഷ്കളങ്കരായ നിരവധി ജീവിതങ്ങളും നമ്മുടെ മനോമുകുരത്തില്‍ അശ്രുകണങ്ങള്‍ സൃഷ്ടിക്കും. യഥാര്‍ത്ഥ ജീവിതത്തില്‍ ഈ പലായനം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഭീതിയും സാഹസികതയും മനസ്സിലാക്കിത്തരാന്‍ റൌള്‍ സുരിറ്റക്ക് ഇതിലൂടെ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്.

                    ‘ദ പിരമിഡ് ഓഫ് എക്സൈല്‍ഡ്’ , "Sea of Pain" , ‘ഡാ‍ന്‍സ് ഓഫ് ഡെത്ത്’ എന്നിവയാണ് കൊച്ചിന്‍ മുസ്‌രിസ് ബിനാലെയില്‍ നിര്‍ബന്ധമായും കാണേണ്ട ഇന്‍സ്റ്റലേഷനുകള്‍ എന്ന് ഇവിടെ വായിച്ചിരുന്നു. ഇതില്‍ മൂന്നാമത്തേത് കാണാന്‍ കൊതിക്കുമ്പോഴേക്കും സമയം ആറ് മണിയായിരുന്നു. കൃത്യം ആറ് മണിക്ക് തന്നെ ലൈറ്റുകള്‍ അണയാനും മുറികള്‍ക്ക് താഴ് വീഴാനും തുടങ്ങി. ഒഴിവ് ദിനമായിട്ടു പോലും ഇത്രയും കൃത്യമായി അടച്ചുപൂട്ടിയതിലുള്ള പ്രതിഷേധവും ‘ഡാ‍ന്‍സ് ഓഫ് ഡെത്ത്’ കാണാന്‍ സാധിക്കാത്തതിലുള്ള അമര്‍ഷവും മനസ്സില്‍ അടക്കി ഈ വര്‍ഷത്തെ ബിനാലെ കാഴ്ചകള്‍ക്ക് തിരശീലയിട്ട് ഞങ്ങള്‍ കായല്‍ തീരത്തേക്ക് നീങ്ങി
(വേറെ നിരവധി ഇന്‍സ്റ്റലേഷനുകള്‍ കണ്ടിട്ടുണ്ട്....എല്ലാം കൂ‍ടി ഇവിടെ നിരത്താന്‍ വയ്യ).

Thursday, March 09, 2017

കൊച്ചിന്‍-മുസ്‌രിസ് ബിനാലെ 2016 - ആസ്പിന്‍ വാള്‍ 1

           ബിനാലെയുടെ പ്രധാന വേദി  ഫോര്‍ട്ട് കൊച്ചിയിലെ ആസ്പിന്‍ വാള്‍ ആണ്. ഒഴിഞ്ഞ് കിടക്കുന്ന ധാരാളം സ്ഥലം ഉള്ളതിനാലും ഫോര്‍ട്ട് കൊച്ചിയുടെ പൌരാണികതയും ആകാം, ബിനാലെയുടെ പ്രധാന വേദി എന്നും ആസ്പിന്‍ വാള്‍ ആകുന്നതിന് കാരണാം. പ്രകൃതി സൌന്ദര്യവും ബിനാലെയുടെ സൌന്ദര്യവും ഒന്നിക്കുമ്പോള്‍ പ്രേക്ഷകര്‍ക്ക് ലഭിക്കുന്ന അനുഭൂതിയും ഒന്ന് വേറെത്തന്നെയാണ്.
           ടാക്സി ആസ്പിന്‍ വാള്‍ എന്ന് ലേബല്‍ ചെയ്ത ഒരു വലിയ മതിലിന് മുന്നില്‍ നിര്‍ത്തി. ചെറിയ ഒരു വാതില്‍ വഴി അകത്ത് കയറിയപ്പോള്‍ തന്നെ സ്ഥലം മാറിപ്പോയോ എന്ന് സംശയിച്ചു. ആസ്പിന്‍ വാള്‍ ആണ് ബിനാലെ ടിക്കറ്റ് ലഭിക്കുന്ന മറ്റൊരു സ്ഥലം എന്ന് അറിയിച്ചിരുന്നതിനാല്‍ സ്വാഭാവികമായും അല്പമെങ്കിലും തിരക്ക് പ്രതീക്ഷിച്ചതിനാലാണ് ഈ സംശയം ഉണ്ടായത്. പിന്നീടാണ് ഞങ്ങള്‍ എത്തിയത് കബ്രാള്‍ യാര്‍ഡ് എന്ന വേദിയിലാണ് എന്നറിഞ്ഞത്.

              പനയോലകൊണ്ട് പ്രത്യേക ആകൃതിയില്‍ ഉണ്ടാക്കിയ വലിയൊരു കൂടാരമാണ് ഞങ്ങളെ സ്വാഗതം ചെയ്തത്.മൂന്നോ നാലോ വീഡിയോ ഇന്‍സ്റ്റലേഷനുകള്‍ ആയിരുന്നു അതിനുള്ളില്‍ ഒരുക്കിയിരുന്നത്. അവയില്‍ ഉരുണ്ട് കളിക്കുന്ന ഒരു വെള്ളത്തുള്ളി എല്ലാവര്‍ക്കും ഇഷ്ടമായി.

              കബ്രാള്‍ യാര്‍ഡില്‍ കൂടുതല്‍ ഇന്‍സ്റ്റലേഷനുകള്‍ ഒന്നും തന്നെയില്ല. ബിനാലെയോട് അനുബന്ധിച്ചുള്ള സിനിമാ പ്രദര്‍ശനങ്ങളും യോഗങ്ങളും ചര്‍ച്ചകളും ഒക്കെ നടത്താനുള്ള വേദിയാണ് കബ്രാല്‍ യാര്‍ഡ്.അവിടെക്കണ്ട ഹാളിന് പിന്നിലെ ഒരു ഇന്‍സ്റ്റലേഷനില്‍ കുട്ടികള്‍ കയറി നോക്കി.അവിടെ കൂട്ടിയിട്ട പൊട്ടിയ കസേരകളില്‍ ഒന്നില്‍ വിശ്രമിക്കാനായി ഞാന്‍ അല്പ സമയം ഇരുന്നു. അതു വഴി വരുന്നവരെല്ലാം എന്നെ തുറിച്ച് നോക്കാനും അഭിപ്രായം പറയാനും തുടങ്ങിയപ്പോഴാണ് ഞാന്‍ കയറി ഇരിക്കുന്നതും ഒരു ഇന്‍സ്റ്റലേഷന്‍ ആണെന്ന് മനസ്സിലായത്!!

            കബ്രാള്‍ യാര്‍ഡിന്റെ തൊട്ടടുത്ത് തന്നെയാണ് ആസ്പിന്‍ വാള്‍. ഇവിട് എത്തിയപ്പോഴാണ് ബിനാലെയുടെ ഒരു പ്രതീതി തോന്നിയത്. ടിക്കറ്റ് പഞ്ച് ചെയ്ത് ഞങ്ങള്‍ അകത്ത് കയറി. ഒരു വെര്‍ട്ടിക്കല്‍ സപ്പോര്‍ട്ടും ഇല്ലാതെ നില്‍ക്കുന്ന സ്റ്റെപ്പുകള്‍, കണ്ണാടികള്‍ തുടങ്ങിയവയാണ് ഇവിടെ ആദ്യം കണ്ടത്.
              പല ഹാളുകളിലൂടെയും കയറി ഞങ്ങള്‍ വലിയ ഒരു ഇരുട്ട് മുറിയിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. ഇരുട്ടിലെ ബെഞ്ചില്‍ ചിലര്‍ ഇരിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. മുന്നിലെ സ്ക്രീനില്‍ കടലിലെ വെള്ളം നുരഞ്ഞ് പതഞ്ഞ് കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഒരു യാത്രാ കപ്പലിന്റെയും കടലിന്റെയും ശബ്ദം മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നു. അപ്പോഴാണ് ഞങ്ങള്‍ പ്രവേശിച്ച സ്ഥലത്തുള്ള ഒരു നിര്‍മ്മിതി എന്റെ ശ്രദ്ധയില്‍ പെട്ടത്. ഒഴുകി നീങ്ങുന്ന ഒരു മുറിയുടെ ആവിഷ്കാരമായിരുന്നു അത്.മുറിക്കുള്ളില്‍ എരിയുന്ന ഒരു പുകയിലച്ചുരുട്ടുമുണ്ട്.കാപ്പിരി മുത്തപ്പനുള്ള വഴിപാടാണത് പോലും.ഗബ്രിയേല്‍ ലെസ്റ്റര്‍ എന്ന നെതര്‍ലന്റുകാരന്റെ “ഡ്വെല്ലിംഗ് കാപ്പിരി സ്പിരിറ്റ്സ്‌“ എന്ന ഇന്‍സ്റ്റലേഷനാണിത്. ദൃശ്യവും ശബ്ദവും ക്രമീകരണവും എല്ലാം കൂടി നല്ല ഒരു അനുഭവം നല്‍കുന്ന ഈ ആവിഷ്കാരം ആസ്പിന്‍ വാളിലെ വലിയ ഇന്‍സ്റ്റലേഷനുകളില്‍ ഒന്നാണ്.


           മറ്റൊരു ഗോവണി കയറി ഞങ്ങള്‍ എത്തിയത് മഞ്ഞ നിറഞ്ഞ ഒരു മുറിയില്‍ ആയിരുന്നു. നൂല്‍ നൂല്പിന്റെ യന്ത്രങ്ങള്‍ മുഴുവന്‍ മരത്തില്‍ തീര്‍ത്ത് ക്രമീകരിച്ച് വച്ചതാണെന്ന് തോന്നുന്നു. കുറച്ച് കോട്ടുകളും അടുത്ത് തന്നെ തൂക്കിയിട്ടിട്ടുണ്ട്.അധിക സമയം കളയാതെ ഒന്ന് വലം വച്ച് ഞങ്ങള്‍ പുറത്തെത്തി.
              അടുത്ത മുറികളില്‍ പലതിലും കയറി ഇറങ്ങിയെങ്കിലും പ്രത്യേകിച്ച് ഒന്നും തന്നെ മനസ്സിലായില്ല.താടിയും മുടിയും പ്രത്യേക രീതിയില്‍ വളര്‍ത്തിയവരും വെട്ടിയവരും അവിടവിടെയൊക്കെ കറങ്ങുന്നുണ്ട്.ചെറിയ ഒരു വിശ്രമത്തിനായി ഞാന്‍ പുറത്തെ മരത്തണലിലേക്ക് നീങ്ങി.

(തുടരും...) 

Saturday, March 04, 2017

കൊച്ചിന്‍-മുസ്‌രിസ് ബിനാലെ 2016 - ദര്‍ബാര്‍ ഹാള്‍

                 ഏകദേശം 12 മണിയോടെ ഞങ്ങള്‍ എറണാകുളം ജെട്ടി സ്റ്റോപ്പില്‍ ബസ്സിറങ്ങി. ബിനാലെക്ക് ടിക്കറ്റെടുക്കണമെന്നും അടുത്ത് തന്നെയുള്ള ദര്‍ബാര്‍ ഹാളില്‍ ടിക്കറ്റ് ലഭിക്കുമെന്നും കൊച്ചിയിലെ ഞങ്ങളുടെ ആതിഥേയനും എന്റെ ഡിഗ്രി ക്ലാസ്മേറ്റുമായ ഖൈസില്‍ നിന്നും മനസ്സിലാക്കി (2012ലെ ആദ്യത്തെ ബിനാലെയില്‍ ടിക്കറ്റ് എടുത്തതായി എന്റെ ഓര്‍മ്മയില്‍ ഇല്ലായിരുന്നു. ഏതോ ചില ദിവസങ്ങളില്‍ സൌജന്യ പ്രവേശനം അനുവദിക്കുന്നതായി പിന്നീട് അറിഞ്ഞു.അന്ന് അത്തരം ഒരു ദിവസത്തിലായിരിക്കാം ഞങ്ങള്‍ അവിടെ എത്തിയത്!!).

                ദര്‍ബാര്‍ ഹാളില്‍ എത്തിയ എനിക്ക് സ്ഥലം മാറിപ്പോയോ എന്ന സംശയമുണ്ടായി.ഞായറാഴ്ച ആയിട്ടും ആരെയും അവിടെ കണ്ടില്ല. വാതിലിനടുത്ത് രണ്ട് മൂന്ന് പയ്യന്മാര്‍ സൊറ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നുണ്ട്. അവിടെ ചെന്നപ്പോഴാണ് അത് തന്നെയാണ് ടിക്കറ്റ് കൌണ്ടര്‍ എന്ന് മനസ്സിലായത്. മുതിര്‍ന്നവര്‍ക്ക് 100 രൂപയും കുട്ടികള്‍ക്ക് 50 രൂപയുമാണ് പ്രവേശന ഫീ. 4 മുതിര്‍5ന്നവരും 2 കുട്ടികളും എന്ന് പറഞ്ഞപ്പോള്‍ എല്ലാവരെയും ഒന്ന് നോക്കിയ ശേഷം 5 ടിക്കറ്റ് തന്നു - 3 മുതിര്‍ന്നവരും 2 കുട്ടികളും!! 7 വയസ്സു മുതല്‍ 18 വയസ്സുവരെയുള്ളവര്‍ കുട്ടി ഗണത്തില്‍ പെടും പോലും!!!2000 രൂപ കൊടുത്തപ്പോള്‍ അതിന് ചില്ലറ ആയിട്ടില്ല എന്ന് കൂടി പറഞ്ഞപ്പോള്‍ അവിടെ എത്തുന്ന സന്ദര്‍ശകരുടെ എണ്ണം എന്റെ മനസ്സിലൂടെ ഓടിപ്പോയി.

                ദര്‍ബാര്‍ ഹാളില്‍ തന്നെ ചില ഇന്‍സ്റ്റലേഷനുകള്‍ ഉള്ളതായി ഖൈസ് പറഞ്ഞിരുന്നു. അത് കാണാനായി ഞങ്ങള്‍ അകത്ത് കയറി.എന്തുകൊണ്ടൊക്കെയോ ഉണ്ടാക്കിയ കുറെ മൊട്ടത്തലകള്‍ ആയിരുന്നു ആദ്യത്തെ കാഴ്ച. അതു കഴിഞ്ഞ് ഒന്നാം നിലയില്‍ കയറിയപ്പോള്‍ കണ്ട ആദ്യത്തെ കാഴ്ച ഇതാണ്.
                 ഫാറൂഖ് കോളേജിലെ ഞങ്ങളുടെ കെമിസ്ട്രി ലാബിന്റെ പിന്നാമ്പുറത്ത് കൂട്ടിയിട്ട സാധനങ്ങള്‍ കഴുകി വൃത്തിയാക്കി ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരമാലയിലെ ഏതൊക്കെയോ അക്ഷരങ്ങള്‍ ചേര്‍ത്തു വച്ച പ്രതീതി. അതെ, പൊട്ടിയ കോണിക്കല്‍ ഫ്ലാസ്ക് , ബ്യൂററ്റ്,പിപ്പറ്റ് , ഗ്ലാസ് ടംബ്ലര്‍ എന്നിവയൊക്കെയായിരുന്നു ഈ ഇന്‍സ്റ്റലേഷന്‍.പക്ഷെ നല്ല വൃത്തിയുണ്ട് കാണാന്‍.പേര് വായിച്ചെടുക്കാന്‍ പ്രയാസമാണെന്ന് മാത്രമല്ല, മനസ്സിലാകുകയും ഇല്ല. തൊട്ടടുത്ത് തന്നെ ഒരു പിരിയന്‍ പാത്രത്തിനകത്ത് എവിടെ നിന്നോ പ്രൊജക്ട് ചെയ്യുന്ന ചിത്രങ്ങള്‍ മിന്നി മറയുന്നുണ്ട്.

              കാലിഫോര്‍ണിയക്കാരന്‍ ഗാരി ഹില്ലിന്റെ ഡ്രീം സ്റ്റോപ് ആയിരുന്നു അടുത്ത മുറിയില്‍. വിശാലമായ ആ മുറിയുടെ ചുമരില്‍ മുഴുവന്‍ കാണികള്‍ ഇന്‍സ്റ്റലേഷന്‍ ആവുന്ന കാഴ്ച ആയിരുന്നു അവിടെ ഒരുക്കിയത്. ഇതിനായി 31 വീഡിയോ ക്യാമറകളും 31 പ്രൊജക്ടറുകളും ഉപയോഗിച്ചതായി പുറത്തുള്ള കുറിപ്പില്‍ പറയുന്നു.
                 മദ്ധ്യത്തില്‍ കാണുന്ന വളയത്തിലാണ് ക്യാമറകള്‍ മുഴുവന്‍. ഇതിനെ ടെക്നോളജിക്കല്‍ ഇന്‍സ്റ്റലേഷന്‍ എന്ന് പറയുന്നതാവും കൂടുതല്‍ നല്ലത്. വരാന്‍ പോകുന്ന കാഴ്ചകളുടെ ഒരു മുന്നറിയിപ്പ് കൂടിയായിരുന്നു ഇത് എന്ന് പിന്നീട് തോന്നി.

            ദര്‍ബാര്‍ ഹാളില്‍ നിന്നും പുറത്തിറങ്ങിയപ്പോഴേക്കും എന്റെ സുഹൃത്ത് ഖൈസും മകനും അവിടെ എത്തിയിരുന്നു. കൊച്ചിയില്‍ താമസിച്ചിട്ടും ഇതുവരെ ബിനാലെ കാണാന്‍ തോന്നിയിട്ടില്ല എന്ന് അവന്‍ പറഞ്ഞു. അല്ലെങ്കിലും കൊച്ചിയിലെ മിക്ക സുഹൃത്തുക്കള്‍ക്കും അത് കാണാന്‍ ഇതുവരെ തോന്നിയിട്ടില്ല എന്നതാണ് സത്യം.
                കേട്ട് മാത്രം പരിചയമുള്ള “കായിക്കാസ് ബിരിയാണി” കിട്ടുന്ന സ്ഥലം തൊട്ടടുത്ത് തന്നെയാണെന്ന് ഖൈസ് അറിയിച്ചു. ഹോട്ടലിന്റെ പേര് തന്റെ പേര് തന്നെയാണെന്ന് ബോഡിലേക്ക് നോക്കി ഖൈസ് പറഞ്ഞു. അതെ “Kayees" എന്നായിരുന്നു അതിന്റെ പേര്.ബിരിയാണി തിന്നാന്‍ ടോക്കണെടുത്ത് കാത്തിരിക്കുന്ന നിരവധി പേരിലേക്ക് ഞങ്ങളും ചേക്കേറി. ചുമരില്‍ “കായിക്കാസ് ബിരിയാണി”യെക്കുറിച്ച് വിവിധ പത്രങ്ങളില്‍ വന്ന കുറിപ്പുകള്‍ നിറഞ്ഞിരുന്നു. ചിക്കന്‍ ബിരിയാണിക്ക് 150 രൂപയും മട്ടണ്‍  ബിരിയാണിക്ക് 180 രൂപയും ആണ് നിരക്ക്.
 
             കായിക്കാസ് ബിരിയാണിയും തട്ടി അവിടെത്തന്നെയുള്ള നമസ്കാര മുറിയില്‍ നിന്നും നമസ്കരിച്ച് പുറത്തിറങ്ങിയപ്പോള്‍ അതാ പതിവ് പോലെ ഒരു വളണ്ടിയര്‍ കൂട്ടം - കോഴിക്കോട്ടെ വിവിധ കോളേജുകളില്‍ നിന്നുള്ള എന്‍.എസ്.എസ് വളണ്ടിയര്‍മാര്‍, കൊച്ചിയില്‍ എത്തിയപ്പോള്‍ കായിക്കാസ് ബിരിയാണിയുടെ രുചി അറിയാന്‍ വന്നതാണ്!!

          അല്പ നേരം അവരോടൊപ്പവും ചെലവഴിച്ച് ഖൈസ് തന്നെ ഏര്‍പ്പാടാക്കിയ ഊബര്‍ ടാക്സിയില്‍ ഞങ്ങള്‍ ബിനാലെയുടെ പ്രധാന വേദിയായ ഫോര്‍ട്ട് കൊച്ചിയിലേക്ക് യാത്ര തിരിച്ചു.

(തുടരും....)

Sunday, February 26, 2017

ചേരമാന്‍ മസ്ജിദ്

    ബിനാലെ നഗരിയില്‍ എത്രയും പെട്ടെന്ന് എത്തണം എന്നായിരുന്നു എല്ലാവരുടെയും മനസ്സ് ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നത്. പക്ഷെ, ഞങ്ങളുടെ ആതിഥേയന്റെ അതിഥി സല്‍ക്കാരത്തില്‍ സത്യം പറഞ്ഞാല്‍ സ്ഥലകാല ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടു. 
   കൊടുങ്ങല്ലൂരിന് കിലോമീറ്ററുകള്‍ മാത്രം അകലെ ‘കടലായി’ എന്ന സ്ഥലത്താണ് ഞങ്ങള്‍ താമസിച്ചത് എന്ന് വാസിഹ് പറഞ്ഞു. മുമ്പ് അവിടെ കടല്‍ ആയിരുന്നു പോലും. “മുസ്‌രിസ്” എന്ന തുറമുഖ പട്ടണത്തെപ്പറ്റി ചരിത്രത്തില്‍ പഠിച്ചിരുന്നതിനാല്‍ അത് ശരിയായിരിക്കും എന്ന് എനിക്ക് തോന്നി. എന്റെ ചരിത്രബോധം കുടുംബത്തെ ധരിപ്പിച്ചപ്പോള്‍ ,അങ്ങനെയെങ്കില്‍ ‘കരയായി‘ എന്നല്ലേ പേരിടേണ്ടിയിരുന്നത് എന്ന മറുചോദ്യം !!
       കൊടുങ്ങല്ലൂര്‍ വരെ വാസിഹ് തന്നെ ഞങ്ങളെ കാറില്‍ എത്തിക്കാം എന്ന് അറിയിച്ചു. എങ്കില്‍ ബിനാലെയുടെ പേരിലെ വാല്‍ - മുസ്‌രിസിലെ പ്രധാന കൌതുകമായ ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ മുസ്ലിം പള്ളി ചേരമാന്‍ മസ്ജിദ് ഒന്ന് കൂടി കാണാം എന്ന് തോന്നി. ഇന്ന് തന്നെ മട്ടാഞ്ചേരിയില്‍ ആദ്യത്തെ ജൂതപ്പള്ളിയും കാണാന്‍ ഉള്ളതിനാല്‍ ചരിത്രം പഠിക്കുന്ന കുട്ടികള്‍ക്ക് അത് പിന്നീട് ഓര്‍ത്തു വയ്ക്കാന്‍ എളുപ്പമാകും എന്നും തോന്നി.
   വെറും അരമണിക്കൂര്‍ യാത്ര ചെയ്തപ്പോഴേക്കും ഞങ്ങള്‍ ചേരമാന്‍ പള്ളിയിലെത്തി. വണ്ടി പാര്‍ക്കിംഗ് ചെയ്തപ്പോഴേക്കും ഒരാള്‍ റസീറ്റുമായി എത്തി. പള്ളിയുടെ ചുറ്റും താമസിക്കുന്നത് വാസിഹിന്റെ ബന്ധുക്കള്‍ ആണെന്ന് അവന്‍ പറഞ്ഞിരുന്നു.അവരിലാരുടെയോ പേര് പറഞ്ഞതോടെ മുറിച്ച റസീറ്റ് മറ്റാരെയോ തേടിപ്പോയി! മ്യൂസിയത്തോടനുബന്ധിച്ചുള്ള ഹാളില്‍ മുഹമ്മെദ് അബ്ദുറഹിമാന്‍ സാഹിബ് സ്മാരക പ്രഭാഷണത്തിനുള്ള ഒരുക്കങ്ങള്‍ നടക്കുന്നതിനാല്‍ ഇത്തവണയും എനിക്ക് ആ മ്യൂസിയം കാണാന്‍ സാധിച്ചില്ല.
       മഹോദയപുരത്തെ രാജാവായിരുന്ന ചേരമാന്‍ പെരുമാള്‍ ഇസ്ലാം മതത്തില്‍ ആകൃഷ്ടനായി രാജഭരണം ബന്ധുക്കളെ ഏല്പിച്ച് മക്കയിലേക്ക് പോയെന്നും അവിടെ വച്ച് ഇസ്ലാം സ്വീകരിച്ച് താജുദ്ദീന്‍ എന്ന് പേരുമാറ്റിയെന്നും തിരിച്ച് കേരളത്തിലേക്ക് മടങ്ങും വഴി ഒമാനിലെ സലാലയില്‍ വച്ച് മരണപ്പെട്ടെന്നും ചരിത്രകാരന്മാര്‍ പറയുന്നു. മക്കയില്‍ നിന്നുള്ള മാലിക് ഇബ്നു ദീനാര്‍ ചേരമാന്‍ രാജാവിന്റെ എഴുത്തുമായി ഇന്ത്യയില്‍ എത്തി കൊടുങ്ങല്ലൂരില്‍ ആദ്യത്തെയും പിന്നീട് കേരളത്തിലെ മറ്റു സ്ഥലങ്ങളിലും പള്ളികള്‍ സ്ഥാപിച്ചു എന്നും ചരിത്രത്തില്‍ കാണാം.  
 പള്ളികകത്തേക്ക് സ്ത്രീകള്‍ക്ക് പ്രവേശനമില്ല. എന്നാല്‍ പള്ളിക്കുളത്തിനടുത്തേക്കും മാലിക് ഇബ്നു ദീനാറിന്റെ മകന്‍ ഹബീബ് ഇബ്നു മാലിക്കിന്റെയും ഭാര്യ ഖുമരിയയുടെയും ആണെന്ന് പറയപ്പെടുന്ന ഖബറിടത്തിലേക്കും സ്ത്രീകള്‍ക്ക് പ്രവേശിക്കാം. ഞങ്ങള്‍ ആദ്യം പള്ളിക്കുളത്തിനടുത്തേക്ക് നീങ്ങി. പുനരുദ്ധാരണം നടത്തി കുളം നന്നായി മോടി പിടിപ്പിച്ചിരുന്നു.
മഖ്ബറ  (കടപ്പാട് : ചേരമാന്‍ മസ്ജിദ്)
      എ.ഡി 629ല്‍ ആണ് ചേരമാന്‍ പള്ളി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത് എന്ന് പള്ളിയുടെ ഗേറ്റിനടുത്തുള്ള ശിലാഫലകത്തില്‍ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യയില്‍ ആദ്യമായി ജുമുഅ നമസ്കാരം (വെള്ളിയാഴ്ച പ്രാര്‍ത്ഥന) നടന്നതും ഇവിടെയാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
 
                മെയിന്‍ ഗേറ്റിന് മുന്നില്‍ സ്ത്രീകള്‍ക്ക് പ്രവേശനമില്ല എന്ന് എഴുതിക്കണ്ട ഞങ്ങള്‍ അകത്ത് കയറി അനുമതി ചോദിച്ചു. പള്ളിക്കകത്തേക്കാണ് പ്രവേശനം ഇല്ലാത്തത് എന്നും മഖ്ബറ കാണാമെന്നും അറിയിച്ചതിനാല്‍ ഭാര്യയെയും മക്കളെയും ഞാന്‍ അങ്ങോട്ട് പറഞ്ഞയച്ചു. ഞാനും വാസിഹും പള്ളിക്കകത്തേക്ക് കയറാനായി എതിര്‍ ദിശയിലും നീങ്ങി.

            അപ്പോഴാണ് പത്രങ്ങളിലും ആനുകാലികങ്ങളിലും കണ്ട് പരിചയമുള്ള ചില മുഖങ്ങള്‍ പരിവാര സമേതം കാല്‍ കഴുകി അകത്ത് കയറുന്നത് ഞങ്ങള്‍ കണ്ടത്. നേരത്തെ സൂചിപ്പിച്ച അനുസ്മരണ സമ്മേളനത്തിന് എത്തിയ സാഹിത്യകാരന്മാരായ ശ്രീ.ബാലചന്ദ്രന്‍ വടക്കേടത്ത്, സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം, സച്ചിദാനന്ദന്‍ തുടങ്ങിയവരായിരുന്നു അത്. അവരുടെ കൂടെത്തന്നെ ഞങ്ങളും പള്ളിയില്‍ പ്രവേശിച്ചു (ക്യാമറ മകളുടെ കയ്യിലായതിനാല്‍ അവരുടെ കൂടെ ഫോട്ടോ എടുക്കാന്‍ സാധിച്ചില്ല)

         പള്ളിക്കകത്തെ പ്രധാന ആകര്‍ഷണം വലിയ ഒരു തൂക്കു വിളക്കാണ്. ഇത് നിലവിളക്കാണെന്നും പള്ളിക്കകത്ത് നിലവിളക്ക് കത്തിക്കുന്ന ഏക പള്ളിയാണെന്നും എവിടെയോ വായിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതേ സമയം പണ്ട് കാലത്ത് മതപഠനം നടത്താന്‍ പ്രകാശത്തിനായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വിളക്കാണെന്ന് അവിടെ വിവരിക്കുന്നത് കേട്ടു.പക്ഷെ ഈ വിളക്കിലേക്ക് എണ്ണ നേര്‍ച്ച നേരുന്നതായും എത്രയോ ലിറ്റര്‍ എണ്ണ അതുവഴി പ്രസാദമായി വിതരണം ചെയ്യുന്നതായും വിവരണത്തില്‍ നിന്ന് മനസ്സിലായി. പ്രാചീന മലയാളത്തില്‍ എന്തോ ലിഖിതവും വിളക്കിലുണ്ട്. തൊട്ടടുത്ത് തന്നെ മരത്തില്‍ കൊത്തുപണി ചെയ്തുണ്ടാക്കിയ മിമ്പറും (പ്രസംഗ പീഠം) കാണാം. പച്ചിലച്ചാറുകളില്‍ നിന്നുണ്ടാക്കിയ നിറമാണ് അതില്‍ പൂശിയത് എന്നും കേട്ടു.സാഹിത്യകാരന്മാരുടെ കൂടെ കയറിയതിനാല്‍ മുമ്പ് കേട്ടിട്ടില്ലാത്ത ചരിത്ര വിവരങ്ങള്‍  കൂടി ലഭിച്ച സന്തോഷത്തില്‍ ഞാന്‍ പുറത്തിറങ്ങി.
          പള്ളിമുറ്റത്ത് പ്രാവുകള്‍ക്ക് തീറ്റ നല്‍കുന്ന സമയമായിരുന്നു. 2007ല്‍ കുടുംബ സമേതം ഹൈദരാബാദിലെ മക്കാ മസ്ജിദ് സന്ദര്‍ശിച്ചതും അന്ന് കുട്ടികളായിരുന്ന ലുലുവും ലുഅയും പ്രാവുകള്‍ക്ക് പിന്നാലെ ഓടിയതും പെട്ടെന്ന് മനോമുകുരത്തിലൂടെ മിന്നിമറഞ്ഞു. 
              എ ഡി 52ല്‍ സെന്റ് തോമസ് വന്നിറങ്ങിയ സ്ഥലവും ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ കൃസ്ത്യന്‍ പള്ളി സ്ഥാപിച്ചതും  ചേരമാന്‍ പളളിയില്‍ നിന്ന് വെറും 5 കി.മി അകലെയാണെന്ന് അറിഞ്ഞു.ഭരണിപ്പാട്ട് കൊണ്ട്  പ്രസിദ്ധമായ ഭഗവതി ക്ഷേത്രവും  രണ്ടു കിലോമീറ്റര്‍ മാത്രം അകലെയാണ്. കൊങ്കിണികള്‍ക്ക് മാത്രം പ്രവേശനം അനുവദിക്കുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രവും സമീപത്ത് തന്നെയുണ്ട്. പളളിയില്‍ നിന്ന് 250 മീറ്റര്‍ അകലെ ചേര രാജാക്കന്മാരുടെ പഴയ കൊട്ടാരവും നിലകൊളളുന്നു.  പക്ഷെ സമയം കൂടുതല്‍ ഇല്ലാത്തതിനാലും ബിനാലെ കണ്ട് ഇന്ന് തന്നെ നാട്ടിലേക്ക് തിരിക്കാനുള്ളതിനാലും ഞങ്ങള്‍ എറണാകുളത്തേക്ക് ബസ് കയറി. 

( ചേരമാന്‍ മസ്ജിദിനെപ്പറ്റി കൂടുതല്‍ അറിയാന്‍ നിരക്ഷരന്റെ ഈ കുറിപ്പ് വളരെ ഉപകാരപ്രദമാകും )

Friday, February 24, 2017

മകരനിലാവ് കൂട്ടായ്മ

            അതിരപ്പിള്ളിയിൽ നിന്നും ചാലക്കുടി എത്താൻ ഒരു മണിക്കൂറിലധികം യാത്ര ചെയ്യണം. മടക്ക യാത്രക്കിടക്ക് അന്നത്തെ എന്റെ ആതിഥേയനും എന്റെ വളണ്ടിയർ സെക്രട്ടറിയുമായ അബ്ദുൽ വാസിഹിനെ വിളിച്ചു. ചാലക്കുടിയിൽ എത്തിയിട്ട് ഇനി അവന്റെ നാട്ടിലേക്കുള്ള ബസ് കിട്ടാൻ സാധ്യതയില്ല എന്ന ഞെട്ടിപ്പിക്കുന്ന സത്യം അവൻ പറഞ്ഞു.കുഴഞ്ഞ് മറിഞ്ഞ ഒരു പോംവഴിയും അവൻ പറഞ്ഞെങ്കിലും ഞാൻ അത് ശ്രദ്ധിച്ചില്ല. വരുമ്പോൾ കാണാം എന്ന നിലക്ക് വിട്ടു.

           രാത്രി 7:15ന് ചാലക്കുടി സ്റ്റാന്റിൽ എത്തിയപ്പോൾ കാര്യങ്ങളുടെ കിടപ്പ് ഏതാണ്ട് മനസ്സിലായി.ബസ് സ്റ്റാന്റിൽ ഒരു കയ്യിൽ എണ്ണാവുന്ന അത്രയും ബസ്സുകൾ പോലും ഇല്ല!അടുത്ത സ്റ്റെപ് എന്ത് എന്ന് ചോദിക്കാനായി വാസിഹിനെ വിളിച്ചപ്പോൾ അവൻ ഔട്ട് ഓഫ് കോർപ്പറേഷൻ ഏരിയയും!!ഭാഗ്യത്തിന് അവന്റെ ഉപ്പയെ ഫോണിൽ കിട്ടി.
സ്റ്റാന്റിൽ “മഹാമായ” ഉണ്ടോ എന്ന് നോക്കാൻ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത് എനിക്ക് മനസ്സിലാകാത്തതിനാൽ ഞാൻ ഉറക്കെ ചോദിച്ചു “മഹാമായയോ?”

“അതേ...ഇതാണ് മഹാമായ..!!” എന്റെ മുന്നിൽ നിന്ന കാക്കി കുപ്പായക്കാരൻ പറഞ്ഞു.അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബസ്സിന്റെ പേര് ആയിരുന്നു മഹാമായ.ആ നാട്ടിലേക്കുള്ള അവസാന ബസ് ഞങ്ങളെയും കാത്ത് കിടന്നത് പോലെ!! അതെ, ദൈവത്തിന്റെ സഹായത്തിന് ഞാൻ വീണ്ടും നന്ദി പറഞ്ഞു.

             അങ്ങനെ വാസിഹിന്റെ വീട്ടിലെത്തി അവരുടെ പുത്തൻ‌ചിറ കോട്ടക്കപ്പാടത്ത് മകര നിലാവ് കൂട്ടായ്മയിൽ പങ്കെടുത്തു. ജൈവ അരി കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കിയ കഞ്ഞിയും അതിലേക്ക് തന്നെ വിളമ്പിയ ചക്കപ്പുഴുക്കും ഇടിച്ചക്ക തോരനും ഇപ്പോഴും എന്റെ വായയിൽ വെള്ളമൂറിക്കുന്നു.നാടിന്റെ പല ഭാഗത്ത് നിന്നുമുള്ള പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകരും ബന്ധുക്കളും പങ്കെടുത്ത രസകരമായ ഒരു കൂട്ടായ്മയായി എനിക്ക് അത് അനുഭവപ്പെട്ടു.ആണും പെണ്ണുമടക്കം  നിരവധി പേർ ഞങ്ങളെ വന്ന് പരിചയപ്പെട്ടു. മൈക്ക് വച്ചുള്ള ഘോര ഘോര പ്രസംഗവും മറ്റും ഇല്ലാത്ത, മറ്റുള്ളവരെ ശല്യം ചെയ്യാതെ നാടൻ പാട്ടും നല്ല ചിന്തകളും പങ്കു വച്ച് കൊണ്ടുള്ള, ജാതി മത ഭേദമന്യേയുള്ളതും ഒരു വ്യക്തി നേതൃത്വം നൽകുന്നതുമായ ആ കൂട്ടായ്മയിൽ അധികം സമയം ചെലവഴിക്കാൻ കഴിയാത്തത് എനിക്ക് നഷ്ടമായിത്തോന്നി.

              വാസിഹിന്റെ കൊച്ചാപ്പയുടെ (ഉമ്മയുടെ അനിയത്തിയുടെ ) വീട്ടിലായിരുന്നു അന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് താമസം ഒരുക്കിയിരുന്നത്. തലേ ദിവസം പാലുകാച്ചൽ നടന്ന വീട്ടിൽ ആദ്യത്തെ അതിഥികളായി ഞങ്ങൾ എത്തുമ്പോൾ അതൊരു സാധാരണ വീട് മാത്രമായി തോന്നി.പക്ഷേ സ്നേഹം കൊണ്ട് ഞങ്ങളെ വീർപ്പ് മുട്ടിച്ച ഞങ്ങളുടെ ആതിഥേയൻ ഒരു പുലിയാണെന്ന് പിറ്റേന്ന് ഇറങ്ങാൻ നേരത്താണ് മനസ്സിലായത്.

              നിരവധി രാജ്യങ്ങളുടെ നാണയങ്ങളും കറൻസിയും ശേഖരിക്കുകയും പ്രദർശനം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു വ്യക്തി. നിരവധി രാജ്യങ്ങളുടെ സ്റ്റാമ്പുകൾ ശേഖരിക്കുകയും പ്രദർശനം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു വ്യക്തി. പല രാജ്യങ്ങളിലെയും കറൻസികളെപ്പറ്റിയും സ്റ്റാമ്പിനെപ്പറ്റിയും ഉള്ള ആധികാരിക വിവരങ്ങളും അറിയപ്പെടാത്ത വിവരങ്ങളും നൽകുന്ന വ്യക്തി.കൌതുകം ഇതിൽ മാത്രമല്ല , പല തരത്തിലുള്ള കുപ്പികൾ ശേഖരിക്കുന്നതിലും ഉണ്ട്!!

             പോസ്റ്റൽ ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ സ്റ്റാമ്പ് അധിഷ്ടിതമായ നിരവധി  സേവനങ്ങൾ പൊതുജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നതിന് സദാ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇദ്ദേഹത്തെ മുഴുവൻ മനസ്സിലാക്കാൻ ദിവസങ്ങളോളം കൂടെ താമസിക്കേണ്ടി വരും എന്ന് എനിക്ക് തോന്നി. അറിഞ്ഞ വിവരങ്ങളും കൊണ്ട് ഞാനും കുടുംബവും അവരോട് സലാം പറഞ്ഞിറങ്ങി.