Pages

Wednesday, October 28, 2026

ഗേറ്റ് വേ ഓഫ് ഇന്ത്യ (സഹ്യാദ്രി യാത്ര - 4)

സഹ്യാദ്രി യാത്ര - 3


ഇന്ന് മുംബൈ മഹാനഗരക്കാഴ്ചകളിലേക്ക് ഇറങ്ങുകയാണ്. ആദ്യമായി ഒരു മഹാ നഗരം കാണാനിറങ്ങുന്ന ഒരു കുട്ടിയുടെ സ്വപ്നങ്ങളായിരുന്നു എൻ്റെ മനസ്സ് നിറയെ.പ്ലാൻ ചെയ്തതെല്ലാം കാണണമെങ്കിൽ നേരത്തെ എണീറ്റ് പുറപ്പെടണം എന്ന് ഞാൻ എല്ലാവരെയും ഉണർത്തിയിരുന്നു.ബട്ട്, കാണാൻ പറ്റുന്നത്ര കണ്ടാൽ മതി എന്നായിരുന്നു എല്ലാവരുടെയും മനസ്സിൽ എന്ന് പുറപ്പെട്ട സമയം വ്യക്തമാക്കി.

തലേ ദിവസം ഗഫൂർക്ക പറഞ്ഞ പോലെ റൂം വെക്കേറ്റ് ചെയ്ത് ലഗേജുകൾ മുഴുവൻ, കയറ്റ് കൂലിയടക്കം 350 രൂപ കൊടുത്ത് സൊസൈറ്റി ഹോട്ടലിൻ്റെ ഡോർമട്രിയിൽ കൊണ്ട് വെച്ചു.

"ഇന്ന് നടക്കാൻ ഞാനില്ല ട്ടോ.." നുസൈബ ആദ്യം തന്നെ നയം വ്യക്തമാക്കി.

"ഞാനും..." നിശീധിനിയും പിന്താങ്ങി.

"ഇന്ന് ബസ് ടാക്സി ഓട്ടോ ട്രെയിൻ മാത്രം , നോ നടത്തം..." ഞാനും വെറുതെയങ്ങ് കാച്ചി.

ഛത്രപതി ശിവജി ടെർമിനസിന് മുമ്പിലുള്ള ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഞങ്ങൾ ബസ് കാത്ത് നിന്നു. എല്ലാ ബസ്സുകളും ഗേറ്റ് വേ ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ പോകും എന്ന് ബസ് കാത്ത് നിന്ന ഒരു ചെറുപ്പക്കാരൻ പറഞ്ഞു. അത് കേട്ടപ്പോൾ സമാധാനം തോന്നിയെങ്കിലും അല്പം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അത് ഇല്ലാതായി. കാരണം എല്ലാ ബസ്സുകളും ഈ സ്റ്റോപ്പിൽ നിർത്തില്ല എന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് മനസ്സിലായി. 

അവസാനം ഒരു ചുവപ്പ് ബസ് നിർത്തിയതും ആരൊക്കെയോ ഞങ്ങളെ തള്ളി അകത്താക്കിയതും ഒരുമിച്ചായിരുന്നു. മുംബൈയിൽ ബസ്സിലും ട്രെയിനിലും ഒന്നും നമ്മൾ കയറണ്ട , ആരെങ്കിലും ഉന്തിക്കയറ്റിക്കൊള്ളും ! പന്ത്രണ്ട് രൂപക്ക് CST യിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾ ഗേറ്റ് വേ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ തൊട്ടടുത്തുള്ള സ്റ്റോപ്പിൽ എത്തി.അപ്പോഴേക്കും ആ പരിസരം വീണ്ടും ജനനിബിഡമായിരുന്നു.

ബ്രിട്ടീഷ് രാജാവായിരുന്ന ജോർജ്ജ് അഞ്ചാമനും രാജ്ഞി മേരിയും 1911 ൽ മുംബൈ സന്ദർശിച്ചതിൻ്റെ സ്മാരകമായാണ് ഗേറ്റ് വേ ഓഫ് ഇന്ത്യ നിർമ്മിച്ചത്. ഇന്ത്യ സന്ദർശിച്ച ആദ്യത്തെ ബ്രിട്ടീഷ് രാജാവായിരുന്നു ജോർജ്ജ് അഞ്ചാമൻ. 1948 ൽ അവസാനത്തെ ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യം ഇന്ത്യ വിട്ടുപോയതും ഈ ഗേറ്റ് വേയിലൂടെ ആയിരുന്നു എന്ന് ചരിത്രം പറയുന്നു.

എലഫൻ്റാ ഗുഹകളിലേക്കുള്ള ബോട്ട് സർവീസ് ഗേറ്റ് വേ ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ നിന്നാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്. 260 രൂപയാണ് റിട്ടേൺ ടിക്കറ്റ് അടക്കമുള്ള ഫെറി ചാർജ്ജ്. എലഫൻ്റ ദ്വീപ് വരെ പോയി ഗുഹ കണ്ട് തിരിച്ചുവരാൻ ഒരു ദിവസം തന്നെ വേണം എന്നതിനാൽ ഞങ്ങൾ ആ യാത്രക്ക് മുതിർന്നില്ല.ഗേറ്റ് വേ ഓഫ് ഇന്ത്യ രാത്രിയും താജ് ഹോട്ടൽ പകലുമാണ് കാണാൻ മനോഹരമായി എനിക്ക് തോന്നിയത്. ഗേറ്റ് വേ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ മുന്നിൽ നിന്നും താജ് ഹോട്ടലിനെ ബാക്ക് ഗ്രൗണ്ടാക്കിയും ഞങ്ങൾ ധാരാളം ഫോട്ടോകളും വീഡിയോകളും പകർത്തി.

ടാറ്റാ ഗ്രൂപ്പിൻ്റെ കീഴിലുള്ള ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ഹോട്ടലാണ് ഗേറ്റ് വേ ഓഫ് ഇന്ത്യക്ക് സമീപമുള്ള താജ് മഹൽ പാലസ് ഹോട്ടൽ.1903 ലാണ് ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യപ്പെട്ടത്. ഹോട്ടലിൻ്റെ ഉത്ഭവത്തിന് പിന്നിൽ രണ്ട് കഥകൾ ഉണ്ട്. വെള്ളക്കാർക്ക് മാത്രമായുള്ള ഹോട്ടലിന് പകരമായി ആരംഭിച്ചതാണെന്നും അതല്ല മുംബൈയുടെ പ്രൗഢിക്കും പ്രശസ്തിക്കും അനുയോജ്യമായ ഒരു ഹോട്ടൽ വേണമെന്ന് ജംഷഡ്ജി ടാറ്റക്ക് തോന്നിയത് കൊണ്ട് അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ചതാണെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. 2008 ലെ മുബൈ ഭീകരാക്രമണത്തിൽ താജ് ഹോട്ടലിനും സാരമായ കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ചിരുന്നു.

വെയില് ചൂടാവാൻ തുടങ്ങി. മുംബൈയിൽ കാഴ്ചകളിലേക്ക് ഇറങ്ങിയതേയുള്ളൂ.ബാക്കി  സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് ഓട്ടോയിലും ബസ്സിലും പോകുന്നത് സമയം കളയുമെന്നതിനാൽ വൈകിട്ട് വരെയുള്ള സമയത്തിനുള്ളിൽ കാണേണ്ടവയുടെ മുൻഗണനാ ക്രമം പാലിക്കാൻ ടാക്സി വിളിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. അങ്ങനെ 2700 രൂപക്ക് വൈകിട്ട് അഞ്ച് മണിക്ക് ഡ്രോപ് ചെയ്യുന്ന വിധത്തിൽ ടാക്സി സെറ്റാക്കി ഞങ്ങൾ യാത്ര തുടർന്നു.

(തുടരും...)

Saturday, October 24, 2026

നൈറ്റ് വേ ഓഫ് മുംബൈ (സഹ്യാദ്രി യാത്ര - 3)

സഹ്യാദ്രി യാത്ര - 2

ഹോട്ടലിൽ നിന്നും പുറത്തിറങ്ങിയ ഞങ്ങൾ നേരെ ഗേറ്റ് വേ ഓഫ് ഇന്ത്യയിലേക്ക് പോകാൻ തീരുമാനിച്ചു. ഇതുവരെ പകൽ വെളിച്ചത്തിൽ പോലും കാണാത്ത ഒരു സാധനം രാത്രിയിൽ എങ്ങനെയിരിക്കും എന്ന് ഞാൻ ആലോചിക്കുക പോലും ചെയ്തില്ല. ഞങ്ങൾ താമസിക്കുന്നിടത്ത് നിന്ന് വെറും എഴുന്നൂറ് മീറ്റർ മാത്രമേ ഗേറ്റ് വേ ഓഫ് ഇന്ത്യയിലേക്ക് ഉള്ളൂ എന്നും നടന്നു പോകാമെന്നും അന്വേഷണത്തിൽ വ്യക്തമായി. സിറ്റിയിലൂടെയുള്ള രാത്രി നടത്തം ഹൃദ്യമായതിനാൽ എല്ലാവരും നടക്കാൻ തയ്യാറുമായി. ഗൂഗിൾ മാപ്പിട്ട് ബഷീർ മാസ്റ്റർ ഞങ്ങളെ മുന്നിൽ നിന്ന് നയിച്ചു.

പഴയ ഹിന്ദി സിനിമകളിലും മലയാളം സിനിമകളിലും കണ്ടിരുന്ന പുരാതന കെട്ടിടങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഒരു തെരുവിലൂടെയാണ് ഞങ്ങൾ നടന്നത്. പകൽ തല ഉയർത്തി പ്രൗഢി വിളിച്ചോതുന്ന ആ കെട്ടിടങ്ങൾ ഇരുട്ടിൽ പതുങ്ങി നിൽക്കുന്ന പിശാചുക്കളെ പോലെ തോന്നി. ചരിത്രത്തിലെ വെളുത്തതും കറുത്തതുമായ ഇടനാഴികളും പേറി നിൽക്കുന്ന ആ കെട്ടിടങ്ങളിൽ ഇപ്പോഴും കാലൊപ്പുകൾ പതിയുന്നുണ്ട് എന്ന് പുറത്തേക്ക് തള്ളി നിൽക്കുന്ന എ സി ഔട്ട്ഡോർ യൂണിറ്റുകൾ വിളിച്ച് പറഞ്ഞു. ഇരുപത് മിനുട്ട് നടന്നപ്പോഴേക്കും ഞങ്ങൾ ലക്ഷ്യ സ്ഥാനത്ത് എത്തി.

സന്ദർശകരെ ആട്ടിത്തെളിച്ച് പുറത്താക്കുന്ന സെക്യൂരിറ്റി ഗാർഡിൻ്റെ വിസിൽ വിളി കേട്ടുകൊണ്ടാണ് ഞങ്ങൾ ഗേറ്റ് വേ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ കോമ്പൗണ്ടിലേക്ക് കയറിയത്. ചുറ്റുഭാഗത്തെ ലൈറ്റുകൾ മുഴുവൻ അണച്ചത് കൊണ്ടാണോ എന്നറിയില്ല എങ്ങും ഇരുട്ട് വ്യാപിച്ചിരുന്നു.ഇരുട്ടിന് നടുവിൽ ഒരു കൊട്ടാരവാതിൽ പോലെ ചുവന്ന നിറത്തിൽ ഗേറ്റ് വേ ഓഫ് ഇന്ത്യ തല ഉയർത്തി നിന്നു. മുംബൈ എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ മനസ്സിൽ ഓടി വരുന്ന ഭീതിയുടെ കറുപ്പും അശ്ലീലത്തിൻ്റെ ചുവപ്പും ഒരുമിച്ചത് ഞാൻ ശരിക്കും കണ്ടു. പിറ്റേ ദിവസവും വരാനുള്ളതിനാൽ ഏതാനും ഫോട്ടോകൾ പകർത്തി ഞങ്ങൾ താജ് ഹോട്ടലിന് മുന്നിലേക്ക് നീങ്ങി.

ഏതോ പാശ്ചാത്യ രാജ്യത്തെ കൊട്ടാരം കണക്കെ താജ് ഹോട്ടൽ ഇന്ത്യാ ഗേറ്റിലേക്ക് നോക്കി തല ഉയർത്തി നിന്നു. ദീപപ്രഭയിൽ കുളിച്ച് നിൽക്കുന്ന താജ് ആണോ സൂര്യപ്രഭയിൽ പൊളച്ച് നിൽക്കുന്ന താജ് ആണോ സുന്ദരി എന്ന് പറയാൻ അടുത്ത ദിവസം വരെ കാത്തു നിൽക്കണം. ഗേറ്റ് വേയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടവർ താജ് ഹോട്ടലിൻ്റെ വെൺ നിലാവിൽ ആർമാദിച്ചു. പെട്ടെന്നാണ് ഒരു ഡബിൾ ഡക്കർ ബസ്സിൽ നിന്നുള്ള കണ്ടക്ടറുടെ വിളി ഞങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധയിൽ പെട്ടത്. മുംബൈ ദർശൻ്റെ നൈറ്റ് ട്രിപ്പ് ആയിരുന്നു അത്. ഒരാൾക്ക് നൂറ്റമ്പത് രൂപ പ്രകാരം ഞങ്ങൾ ബസ്സിൻ്റെ മുകൾ നിലയിൽ കയറി മുംബൈ തെരുവീഥികളിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചു.

ഛത്രപതി ശിവജി ടെർമിനസിൻ്റെ സമീപം ഞങ്ങൾ ബസ്സിറങ്ങി. രാത്രി വൈകിയും പോലീസും അവരുടെ വാഹനങ്ങളും കൊണ്ട് റോഡും പരിസരവും നിറഞ്ഞ് നിന്നത് ഞങ്ങളിൽ തെല്ലൊരാശങ്ക സൃഷ്ടിച്ചു. മുംബൈ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫിസിന് മുന്നിൽ സംവരണ സംബന്ധമായി നടക്കുന്ന സമരം നേരിടാനുള്ള പോലീസ് വിന്യാസമായിരുന്നു അത്. ഒരു കെയ്‌സ് വെളളം കൊണ്ടു വന്നപ്പോൾ നാനാഭാഗത്ത് നിന്നും പോലീസുകാർ ഓടിക്കൂടിയത് കണ്ടപ്പോൾ പ്രസ്തുത ജോലിയുടെ കാഠിന്യം മനസ്സിലായി. മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ കെട്ടിടവും ചെഞ്ചോര നിറത്തിലായിരുന്നു. എന്തിനാണാവോ മിക്ക കെട്ടിടങ്ങളും ഇങ്ങനെ അരുണ വർണ്ണമാക്കിയത് ?

മുംബൈ വി ടി എന്നായിരുന്നു ഛത്രപതി ശിവജി മഹാരാജ് ടെർമിനസിൻ്റെ പഴയ പേര്. വി ടി എന്നാൽ വിക്ടോറിയ ടെർമിനസ്. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ വാണിജ്യ തലസ്ഥാനമായിരുന്ന മുംബൈയുടെ മുഴുവൻ പ്രൗഢിയും പ്രതാപവും വിളിച്ചോതുന്ന തരത്തിലായിരുന്നു വിക്ടോറിയ ടെർമിനസിൻ്റെ നിർമ്മിതി.ബ്രിട്ടീഷ് വാസ്തുശില്പിയായ ഫ്രെഡറിക് വില്യം സ്റ്റീവൻസ് ആണ് ഇത് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്. വിക്ടോറിയൻ ഗോതിക് ശൈലിയും പരമ്പരാഗത ഇന്ത്യൻ വാസ്തുവിദ്യയും സമന്വയിപ്പിച്ചാണ് മനോഹരമായ ഈ കെട്ടിടം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.

ബോറി ബന്ദർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് പകരമായാണ് ഈ സ്റ്റേഷൻ നിർമ്മിച്ചത്. വിക്ടോറിയ രാജ്ഞിയുടെ ഭരണത്തിന്റെ ഗോൾഡൻ ജൂബിലി ഓർമ്മക്കായി 1887-ൽ ഇതിന് 'വിക്ടോറിയ ടെർമിനസ്' എന്ന് പേരിട്ടു. പിന്നീട് 1996-ൽ മറാത്താ സാമ്രാജ്യ സ്ഥാപകനായ ശിവജിയുടെ ബഹുമാനാർത്ഥം ഛത്രപതി ശിവജി ടെർമിനസ്' (CST) എന്നും 2017-ൽ ഛത്രപതി ശിവജി മഹാരാജ് ടെർമിനസ്' (CSMT) എന്നും പുനർനാമകരണം ചെയ്തു.

ഛത്രപതി ശിവജി ടെർമിനസിൻ്റെ വാസ്തുവിദ്യാ ചാതുരി കാരണം 2004-ൽ യുനെസ്കോ (UNESCO) ഇതിനെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.നിലവിൽ മധ്യ റെയിൽവേയുടെ ആസ്ഥാനമാണിത്. ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും തിരക്കേറിയ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകളിൽ ഒന്നായ ഇവിടെ ലക്ഷക്കണക്കിന് യാത്രക്കാരാണ്  ദിവസേന വന്നുപോകുന്നത്.

സോഡിയം ബൾബുകളുടെ പൊൻപ്രഭയിൽ കുളിച്ച് നിൽക്കുന്ന ഛത്രപതി ശിവജി ടെർമിനസ് കെട്ടിടം ബ്രിട്ടണിലെ ഏതോ കൊട്ടാരമായിട്ടാണ് എനിക്ക് തോന്നിയത്. അതിനകത്ത് ഒരു റെയിൽവെ സ്റ്റേഷൻ ആണെന്ന് മനസ്സ് സമ്മതിച്ചതേ ഇല്ല. യാത്രാക്ഷീണം തഴുകാൻ തുടങ്ങിയതോടെ ഞങ്ങൾ റൂമിലേക്ക് നടന്നു.

Next: ഗേറ്റ് വേ ഓഫ് ഇന്ത്യ

Wednesday, October 21, 2026

സഹ്യാദ്രി യാത്ര - 2

സഹ്യാദ്രി യാത്ര - 1

2019 ൽ ടീം 87 SSC ആദ്യമായി ഒത്തുചേർന്നതിന് ശേഷം പലതരം പരിപാടികളും ഗ്രൂപ്പിൻ്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടത്തി വരുന്നുണ്ട്. നിരവധി വിനോദയാത്രകളും അതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. കഴിഞ്ഞ വർഷം കാശ്മീരിലേക്ക് നടത്തിയ യാത്രയാണ് ഇതിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനം. ആ യാത്രയോട് കൂടിയാണ് ഗ്രൂപ്പിൻ്റെ കീഴിൽ ആൾ ഇന്ത്യാ യാത്രകൾ ഇനിയും സംഘടിപ്പിക്കണം എന്ന ആശയം ഉടലെടുത്തത്. അതു പ്രകാരമാണ് ഈ വർഷം മുംബൈയും പരിസര പ്രദേശങ്ങളും കാണാം എന്ന് തീരുമാനിച്ചത്. കാശ്മീർ യാത്രയിൽ പങ്കെടുത്ത നുസൈബ, നിശീധിനി, ശൈഖ് മുജീബ്, മെഹ്ബൂബ് , ഫൈസൽ എന്നിവർക്ക് പുറമെ ഇത്തവണ ബഷീർ മാസ്റ്ററും ഞങ്ങളോടൊപ്പം കൂടി.

എനിക്ക് പരിചയമില്ലാത്ത സ്ഥലമായതിനാൽ മുംബൈ യാത്രക്ക് മുമ്പേ ഞാൻ എൻ്റെ ഡിഗ്രി സഹപാഠികളായ സുധീറിനെയും സിന്ധുവിനെയും ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു. സുധീർ ഭാഭ അറ്റോമിക് റിസർച്ച് സെൻ്ററിൽ ഡോക്ടറായും സിന്ധു സൗത്ത് മുംബൈയിലെ ഒരു സ്‌കൂളിൽ ടീച്ചറായും ജോലി ചെയ്യുന്നു. രണ്ട് പേരും തന്ന നിർദ്ദേശങ്ങൾക്ക്  അനുസരിച്ചാണ് യാത്രയും താമസവും മറ്റും ആസൂത്രണം ചെയ്തത്. ഒപ്പം ഒരു മാസം മുമ്പ് ഇതേ റൂട്ടിൽ യാത്ര ചെയ്ത എൻ്റെ അനിയനോടും ഒരാഴ്ച മുമ്പ് മഥേരൻ - മുംബൈ യാത്ര നടത്തിയ എൻ്റെ മൂത്ത മകളോടും അഭിപ്രായങ്ങൾ ആരാഞ്ഞു.

തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്നും ലോകമാന്യതിലക് ടെർമിനസ് വരെ പോകുന്ന നേത്രാവതി എക്സ്പ്രസിൽ ആയിരുന്നു കോഴിക്കോട് നിന്നും വൈകിട്ട് അഞ്ചര മണിക്ക് ഞങ്ങൾ കയറിയത്. കഴിഞ്ഞ തവണ ട്രെയിനിൽ വെച്ച് പാതിരാത്രി അല്പസമയം "കാണാതായ" മെഹ്ബൂവിനെ ശ്രദ്ധിയ്ക്കാനായി മുജീബിനും മെഹ്ബുവിനും ഒരുമിച്ചായിരുന്നു ടിക്കറ്റ് എടുത്തത്. ടൂർ ദിവസങ്ങളിലെ പകരക്കാരന് മത്സ്യക്കച്ചവടത്തിൻ്റെ നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകാൻ പാതിരാത്രി മുജീബ് എഴുന്നേൽക്കണം എന്നതിനാൽ മുജീബ് ആ ജോലി സസന്തോഷം ഏറ്റെടുത്തു. രാത്രി ഒമ്പത് മണിയോടെ ബഷീർ മാസ്റ്റർക്ക് ഒരു ഫോൺ കോൾ വന്നു. ബഷീർ ഫോണെടുത്ത് പതിയെ എന്തൊക്കെയോ പറയാൻ തുടങ്ങി.

"കണ്ടോളിൻ... സ്നേഹമുള്ള ഭാര്യമാർ അങ്ങനെയാ ... എവിടെ എത്തി എന്നും ഭക്ഷണം കഴിച്ചോ എന്നും എല്ലാം വിളിച്ചന്വേഷിക്കും.." ഫൈസലിനെയും മെഹ്ബൂബിനെയും നോക്കി നുസൈബ പറഞ്ഞു.

"ങാ.... സ്നേഹമുള്ള ഭർത്താക്കന്മാരും അങ്ങനെയാ ... നിനക്ക് ഇതുവരെ വിളി വന്നില്ലല്ലോ?" ഫൈസൽ തിരിച്ചടിച്ചു.

".... നിന്നോട് ഞാൻ മര്യാദക്ക് പറഞ്ഞതല്ലേ ... ഇനി അനുഭവിച്ചോ.." ഫോണിലൂടെയുള്ള ബഷീർ മാസ്റ്ററുടെ സംസാരത്തിൻ്റെ ടോൺ ക്രമേണ മാറാൻ തുടങ്ങി. താമസിയാതെ ശകാരവാക്കുകളുടെ ശരങ്ങൾ ചീറിപ്പായാൻ തുടങ്ങി.  "സ്നേഹമുള്ള ഭാര്യ" യല്ല ബഷീർ മാസ്റ്ററെ വിളിച്ചത് എന്ന് ഞങ്ങൾക്കെല്ലാവർക്കും ബോധ്യമായി. അധികം താമസിയാതെ ഫോൺ കട്ടായി. 

റിട്ടയർമെൻ്റിിന് മുമ്പായി ലീവിൽ പ്രവേശിച്ച ബഷീർ മാസ്റ്റർക്ക് പകരമായി, ഹെഡ് മാസ്റ്റർ പദവിയിലേക്ക് രണ്ട് സ്ത്രീകൾ നടത്തുന്ന കസേര കളിയുടെ ഭാഗമായുള്ള ഫോൺ കാളുകൾ തുടർന്നുള്ള ദിവസങ്ങളിലും ബഷീർ മാസ്റ്റർക്ക് വന്നു കൊണ്ടേയിരുന്നു. മൊബൈൽ റേഞ്ചില്ലാത്ത മഥേരനിൽ മാത്രമാണ് ബഷീർ മാസ്റ്ററുടെ ചെവിക്ക് അല്പം ആശ്വാസവും വായക്ക് കുറച്ച് വിശ്രമവും കിട്ടിയത്.

ടിക്കറ്റ് ഓൺലൈനിൽ ലേറ്റായി എടുത്തതിനാൽ, ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും ഒരേ കോച്ചിൽ ആയിരുന്നെങ്കിലും വ്യത്യസ്ത കാബിനുകളിൽ ആയിരുന്നു. അതിനാൽ, കാശ്മീർ യാത്രയിലെപ്പോലെ ഒരു യാത്രാ വൈബ് ഉണ്ടാക്കി അതിലേക്ക് ഒരു മല്ലിക ടീച്ചറെ ആകർഷിക്കാൻ ഞങ്ങൾക്ക് സാധിച്ചില്ല. ഇരുപത്തിനാല് മണിക്കൂർ ഓടിക്കിതച്ച് കേരളവും കർണ്ണാടകയും ഗോവയും കടന്ന് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ലോകമാന്യതിലക് ടെർമിനസിൽ വൈകിട്ട് 5.30 ന് നേത്രാവതി എക്‌സ്പ്രസ് ചെന്ന് നിന്നു.

സ്റ്റേഷൻ്റെ ഒരു അറ്റത്തുള്ള തിലക് നഗർ സ്റ്റേഷനിൽ നടന്നെത്തി മുംബൈ ഛത്രപതി ശിവജി ടെർമിനസിലേക്ക് (സി.എസ്. ടി) ഞങ്ങൾ സബ് അർബൻ ട്രെയിനിൽ കയറി. മുംബൈ സബ് അർബൻ ട്രെയിനിലെ എൻ്റെ ആദ്യയാത്രയായിരുന്നു അത്. ജീവിത യാത്രയുടെ വേഗത ഈ ട്രെയിനിലെ ഓരോ നിമിഷങ്ങളിലും ഞങ്ങൾ നേരിട്ട് അനുഭവിച്ചു. 

വൈകിട്ട് ആറരയോടെ ഞങ്ങൾ സി എസ് ടി യിൽ ട്രെയിനിറങ്ങി. സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നും അഞ്ഞൂറ് മീറ്റർ മാത്രം അകലെയുള്ള തലശ്ശേരിക്കാർ നടത്തുന്ന സൊസൈറ്റി ഹോട്ടലിലേക്ക് ഞങ്ങൾ നടന്നു.എ സി ഡോർമിറ്ററി (Rs 350 per night) ഫുൾ ആയതിനാൽ ഉടമ ഗഫൂർക്ക തന്നെ മറ്റൊരു മലയാളി ഹോട്ടലിൽ ഞങ്ങൾക്ക് റൂം ശരിയാക്കിത്തന്നു. രണ്ട് എ സി റൂമുകൾക്കും കൂടി ഏഴായിരം രൂപയായി എന്ന് മാത്രം. കുളിച്ച് ഫ്രഷായി ഭക്ഷണവും കഴിച്ച ശേഷം രാത്രി തന്നെ ഞങ്ങൾ മുംബൈ കാണാനിറങ്ങി.

Next: നൈറ്റ് വേ ഓഫ് മുംബൈ


Saturday, October 17, 2026

സഹ്യാദ്രി യാത്ര - 1

1992 ൽ ഞാൻ ഡിഗ്രി പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷമാണ് എൻ്റെ പ്രിയപ്പെട്ട പിതാവ് എന്നെ  പല സ്ഥലങ്ങളിലേക്കും ഒറ്റക്ക് അയക്കാൻ തുടങ്ങിയത്. അലീഗഡ് മുസ്‌ലിം സർവ്വകലാശാലയിൽ പി.ജി പ്രവേശനത്തിനുള്ള പരീക്ഷ എഴുതാനായിരുന്നു ആദ്യ യാത്ര. ഡിഗ്രി ക്ലാസ്മേറ്റായ കോഴിക്കോട്ടുകാരൻ ഹാരിസും അന്ന് കൂടെയുണ്ടായിരുന്നു. ആദ്യ ദീർഘദൂര യാത്രയായതിനാൽ എനിക്ക് അവനും അവന് ഞാനും അന്ന് തുണയായി.രണ്ടോ മൂന്നോ ദിവസം  അലീഗഡിൽ താമസിച്ചിട്ടും സർവ്വകലാശാലയുടെ ഒരു മൂല മാത്രമേ അന്ന് കാണാൻ സാധിച്ചുള്ളൂ. ഡൽഹി കൂടി കണ്ട ശേഷമാണ് അന്ന് തിരിച്ചു പോന്നത്. എൻ്റെ ഉത്തരേന്ത്യൻ യാത്രകളുടെ തുടക്കം അതായിരുന്നു.

ആദ്യ ഡൽഹി യാത്ര കഴിഞ്ഞ് ഞാൻ തിരിച്ചെത്തിയതോടെ എനിക്കും എൻ്റെ പിതാവിനും ഒരാത്മവിശ്വാസം വന്നു. അതിൻ്റെ ബലത്തിലായിരുന്നു 1992 ൽ തന്നെ ബോംബെ മഹാനഗരത്തിലേക്ക് ബാപ്പ എന്നെ ഒറ്റക്ക് വിട്ടത്.ഭാഭ അറ്റോമിക് റിസർച്ച് സെൻ്ററിൽ സയൻ്റിഫിക് അസിസ്റ്റൻ്റ് തസ്തികയിൽ ജോലിക്കായുള്ള മത്സര പരീക്ഷക്കായിരുന്നു അന്ന് ബോംബെയിൽ പോയത്. കൊങ്കൺ പാത അന്ന് തുറന്നിരുന്നില്ല. അതിനാൽ മംഗലാപുരം വരെ ട്രെയിനിലും അവിടന്നങ്ങോട്ട് ബസ്സിലും പോകണമായിരുന്നു. എങ്കിലും എന്നെ വിടാൻ ബാപ്പാക്ക് യാതൊരു പേടിയും തോന്നിയില്ല.  ആ യാത്രയുടെ ദൂരത്തെപ്പറ്റി ഒരറിവും എനിക്ക് ഇല്ലാത്തതിനാൽ ഞാനും ഒരു ക്യാഹെ മൂഡിലായിരുന്നു.

മംഗലാപുരത്തിനും ബോംബെക്കും മദ്ധ്യേയുള്ള ഒരു സ്ഥലമാണ് ഭട്കൽ.അരീക്കാട്ടുകാർ പലരും അന്ന് ഭട്കലിൽ എഞ്ചിനിയറിംഗിന് പഠിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഭട്കൽ കഴിഞ്ഞ് തൊട്ടടുത്ത സിറ്റിയായ കുംട്ടയിൽ എൻ്റെ കസിൻസ് അടക്കമുള്ള ധാരാളം നാട്ടുകാർ ഡിപ്ലോമക്കും പഠിച്ചിരുന്നു. അതിനാൽ, കുംട്ടയിൽ ഇറങ്ങി ഒരു ദിവസം വിശ്രമിച്ച ശേഷം യാത്ര തുടർന്നാൽ മതി എന്ന് ആരോ എന്നെ ഉപദേശിച്ചു. ഞാനത് സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.

പിറ്റേന്ന് കുംട്ടയിൽ നിന്ന് ബോംബെയിലേക്ക് ഞാൻ ബസ് കയറി. ന്യൂ ബോംബെയിലെ വാഷി എന്ന സ്ഥലത്തായിരുന്നു എനിക്ക് ഇറങ്ങേണ്ടത്. ബസ് കണ്ടക്ടർ ഒരു മലയാളി ആയതിനാൽ എന്നെ കൃത്യമായ സ്ഥലത്ത് തന്നെ ഇറക്കിത്തന്നു. അവിടെ നിന്ന് ഓട്ടോ പിടിച്ച് എൻ്റെ ആതിഥേയനെ ഞാൻ കണ്ടെത്തുക തന്നെ ചെയ്തു. സന്ധ്യ കഴിഞ്ഞ നേരമായിട്ട് പോലും, ഞാനതു വരെ കാണാത്തതും അറിയാത്തതുമായ ഒരാളെ ബോംബെ നഗരത്തിൽ തെരഞ്ഞു കണ്ടുപിടിച്ചു എന്നുള്ളത് പിന്നീടുള്ള എൻ്റെ എല്ലാ യാത്രകളിലും എനിക്ക് നൽകുന്ന ആത്മവിശ്വാസം ചെറുതൊന്നുമല്ല. 

ഭാഭ അറ്റോമിക് റിസർച്ച് സെൻ്ററിൽ പോയി ഞാൻ പരീക്ഷ എഴുതി. അന്ന് വൈകുന്നേരം തന്നെ റിസൾട്ട് അറിയും എന്നതിനാൽ സമയം കളയാനായി ഞാൻ തൊട്ടടുത്ത സബ് അർബൻ റെയിൽവെ സ്റ്റേഷനിൽ പോയി ട്രെയിനുകൾ വരുന്നതും പോകുന്നതും ആളുകൾ തിക്കിത്തിരക്കി കയറുന്നതും ഇറങ്ങുന്നതും ഒരു തെരുവ് കച്ചവടക്കാരൻ പലതരം മാഗസിനുകൾ വില്ക്കുന്നതും മറ്റും നോക്കി നിന്ന് സമയം കളഞ്ഞു. വൈകിട്ട് റിസൾട്ട് വന്നപ്പോൾ ഞാൻ പരീക്ഷ പാസായിരുന്നു ! പിറ്റേ ദിവസം നടന്ന ഇൻ്റർവ്യൂവിൽ ഞാൻ പരാജയപ്പെട്ടതിനാൽ ഇന്ന് എനിക്ക് എൻ്റെ പല സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങളും അനുഭവിക്കാൻ സാധിക്കുന്നു.

അന്ന് ഞാൻ എത്തിപ്പെട്ട ബോംബെയും ഭാഭ അറ്റോമിക് റിസർച്ച് സെൻ്റർ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ട്രോംബെയും ഇന്നത്തെ മുംബൈയും ഒന്നല്ല എന്ന് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷമാണ് എനിക്ക് മനസ്സിലായത്. മുംബൈ നഗരത്തിൽ നിന്നും മുപ്പത് കിലോമീറ്ററിലധികം മാറിയാണ് വാഷി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജീവിതത്തിൽ ഞാൻ മുംബൈ കാണുന്നതിന് മുമ്പ് തന്നെ എൻ്റെ മൂത്ത മക്കൾ രണ്ട് പേരും മുംബൈ കാണുകയും ചെയ്തു. മുംബൈയിൽ നിന്നും എൺപത് കിലോമീറ്റർ മാത്രം അകലെയുള്ള മഥേരൻ യാത്ര ഇപ്പോൾ ഒരു ട്രെൻഡ് കൂടി ആയതോടെ എൻ്റെ പത്താം ക്ലാസ് കൂട്ടായ്മയുടെ ഈ വർഷത്തെ വിനോദ യാത്ര മഹാരാഷ്ട്രയിലേക്കാക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. 

സഹ്യാദ്രി യാത്ര എന്ന് പേരിട്ട് ഒരാഴ്ച നീണ്ടു നിൽക്കുന്ന പരിപാടിയായിരുന്നു പ്ലാൻ ചെയ്തത്. മുംബൈ, പൂനെ, ലോണവാലെ, മഥേരൻ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഓരോ ദിവസം വീതം താമസിച്ച് കൊണ്ടുള്ള ഞങ്ങളുടെ സഹ്യാദ്രി യാത്ര, കഴിഞ്ഞ വർഷത്തെ ഇതേ ടീമിൻ്റെ കാശ്മീർ യാത്രാ തിയ്യതിയിലേക്ക് തന്നെ നിശ്ചയിച്ചു.


Next: സഹ്യാദ്രി യാത്ര 2

Wednesday, October 14, 2026

ഫ്രോസൺ മാംഗോ

കഴിഞ്ഞ ദിവസം മോളെ കാണാൻ അവളുടെ സഹപാഠികളിൽ ചിലർ വീട്ടിൽ വന്നു. അതിഥികൾക്ക് കുടിക്കാനായി എൻ്റെ ഭാര്യ ജ്യൂസ് തയ്യാറാക്കി. അതിൽ നിന്ന് ഒരു ഗ്ലാസ് എനിക്കും തന്നു.

"ങ്ങേ !!" ഞാനൊന്ന് ഞെട്ടിപ്പോയി. ജ്യൂസിന് മാങ്ങയുടെ രുചി! 

ഈ സീസണിലെ പഴുത്ത മാങ്ങ വിപണിയിൽ ലഭ്യമായിത്തുടങ്ങിയിട്ടില്ല. മാങ്കോ പൾപ്പ് ഞാൻ ഇതുവരെ ഭാര്യക്ക് വാങ്ങിക്കൊടുത്തിട്ടുമില്ല. പിന്നെ എവിടെ നിന്ന് ഈ മാങ്കോ ജ്യൂസ് ഉണ്ടായി എന്നറിയാൻ എനിക്ക് ഔത്സുക്യം തോന്നി.

"ഇത് ഏതാ മാങ്ങയാണെന്നറിയോ?" എൻ്റെ മുഖഭാവം കണ്ട ഭാര്യ എന്നോട് ചോദിച്ചു. പെട്ടെന്ന് എനിക്ക് ഉത്തരം കിട്ടിയില്ല.

"ഇന്നലെ ഫ്രീസർ തുറന്നപ്പോ ഒരു പെട്ടിയിൽ അടച്ച നിലയിൽ പഴുത്ത മാങ്ങ... നിങ്ങൾ കഴിഞ്ഞ മെയ് മാസത്തിൽ വച്ചതാ...."

"യാ കുദാ... സൂപ്പർ .... ഒരു കേടും പറ്റിയില്ല എന്ന് മാത്രമല്ല .... അതേ രുചിയും..." ഞാൻ പറഞ്ഞു.

"മക്കൾ വന്നപ്പോ ജ്യൂസടിക്കാൻ ഒരു വെറൈറ്റി സാധനവുമായി ..."

"അത് നന്നായി" ഞാൻ ഭാര്യയെ അഭിനന്ദിച്ചു.

2026 ലെ മാങ്ങാ സീസണിൽ  ആയിരത്തിലധികം മാങ്ങകളാണ്  മുറ്റത്തെ മൂന്ന് നാടൻ മാവുകളിൽ നിന്നായി എനിക്ക് കിട്ടിയത്.  നേരത്തെ അറിയുന്നതും അറിയാത്തതുമായ, മാങ്ങ കൊണ്ടുള്ള നിരവധി വിഭവങ്ങൾ ഞാൻ ഉണ്ടാക്കി. ആദ്യമായി പരീക്ഷിച്ചതായിട്ടും എല്ലാം നല്ല രുചി തോന്നി. ഓരോ ഐറ്റവും തീർന്ന് പോകുമ്പോൾ അന്ന് കൂടുതൽ ഉണ്ടാക്കാത്തതിൽ ദുഃഖവും തോന്നി.

സീസണിൻ്റെ അവസാനത്തോടടുത്ത് വളരെയധികം മാങ്ങകൾ ഒന്നിച്ച് പഴുത്തപ്പോഴാണ് ശരിക്കും സങ്കടം തോന്നിയത്. മൂന്ന് ദിവസം അത്താഴം മാങ്ങ മാത്രമായിരുന്നു. എന്നിട്ടും തീരാതെ വന്നപ്പോഴാണ് പഴുത്ത മാങ്ങ കേട് വരാതെ സൂക്ഷിച്ച് വയ്ക്കാനുള്ള വഴി തേടിയത്. വെറുതെ ഫ്രീസറിൽ എടുത്ത് വയ്ക്കാനും തൊലി ചെത്തി ഉപ്പ് പുരട്ടി വയ്ക്കാനും എല്ലാമായിരുന്നു പലരും തന്ന നിർദ്ദേശങ്ങൾ.

അപ്പോഴാണ് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു രീതി ആരോ പറഞ്ഞു തന്നത്. മാങ്ങ തൊലി കളഞ്ഞ് നീളത്തിൽ അരിഞ്ഞെടുത്ത് അല്പം തേൻ പുരട്ടി ഒരു പ്ലാസ്റ്റിക് കണ്ടയിനറിൽ ആക്കി ഐസ് കെട്ടാതിരിക്കാൻ മുകളിൽ ഒരു ഫോയിൽ പേപ്പറും വെച്ച് ഭദ്രമായി മൂടി വെച്ചാൽ ഒരു വർഷം വരെ സൂക്ഷിക്കാം എന്നായിരുന്നു പറഞ്ഞത്. അങ്ങനെ മാങ്ങ ഇല്ലാത്ത കാലത്ത് തിന്നാൻ വേണ്ടി ഞാൻ ആ പറഞ്ഞത് പോലെ ചെയ്തു. ഞാനതങ്ങ് മറന്ന് പോവുകയും ചെയ്തു! പ്രസ്തുത മാങ്ങയാണ് ഭാര്യ കൃത്യ സമയത്ത് കണ്ടെത്തിയത്! 

"ഈ വർഷം ഇനി കുറച്ചധികം സൂക്ഷിച്ച് വയ്ക്കണം" ഭാര്യ ഇപ്പോഴേ തീരുമാനിച്ച് കഴിഞ്ഞു. മാങ്ങ ധാരാളം കിട്ടിയാൽ , കഴിഞ്ഞ വർഷം വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കിയ എല്ലാ സാധനങ്ങളും വീണ്ടും ഉണ്ടാക്കാൻ ഞാനും ഉദ്ദേശിക്കുന്നു.